Culture


 

 

Theater


Inmemoriam: Κ. Δεσποτόπουλος, 1913-2016

Σσς… Ησυχία.

Έφυγε ένας φιλόσοφος!

 

Φανταστείτε ετούτο εδώ τον τόπο, την Ελλάδα, σαν ένα γερο-Πλάτανο του οποίου οι ρίζες πάνε βαθιά, στο άγριο χάσμα του χρόνου, και τα κλαδιά του, σαν μικρά ή μεγάλα κομμάτια της Ιστορίας μας, ανανεώνονται συνεχώς ανά εποχή.

Στη σορό του Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου συμπυκνώνονται, ούτε λίγο ούτε πολύ, 103 χρόνια της σύγχρονης Ιστορίας αυτού του τόπου, από τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν κατά τον Ιωάννη Ζίγδη «η Ελλάς ενσφηνώθηκε εντός της Ελλάδος», μέχρι την Εθνική Αντίσταση και το ΕΑΜ, και στη συνέχεια όλες οι περιπέτειες της σύγχρονης Ελλάδας, από το μετεμφυλιακό «πανηγύρι» μέχρι το εκσυγχρονιστικό αφήγημα (του Χρηματιστηρίου, των εξοπλισμών και των Ολυμπιακών Αγώνων) και τη σημερινή Κρίση.

Στο πνεύμα του Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου, που δεν πρόκειται ποτέ να εγκαταλείψει τα γράμματά μας (έτσι θέλουμε να πιστεύουμε τουλάχιστον), αναγνωρίζουμε έναν εκ των τελευταίων φιλοσόφων αλλά και πνευματικών ανθρώπων του τόπου, που είχαν προφανείς αναφορές στον Ελληνισμό ως οντότητα παγκόσμιας εμβέλειας και στην έννοια «έθνος» με τις πραγματικές, τις αληθινές συνεκτικές αξίες του.

Λίγοι, ελάχιστοι έχουν απομείνει από εκείνα τα κλαδιά του γερο-Πλάτανου, που συνεχίζει ωστόσο να μεγαλώνει σε δύσκολους καιρούς. Ο Θεοδωράκης, πάνω από 90 Μαΐων πια, ο Κούνδουρος, από κοντά κι αυτός. Όλη εκείνη η γενιά που μεγάλωσε μεν με τα γνωστά ελληνοχριστιανικά ιδεώδη αλλά είχε τη σοφία να φιλτράρει τη γνώση που της προσφέρθηκε, να την αποψιλώσει από καθετί το τοξικό και να την προσφέρει, ανόθευτη σχεδόν, σ’ ένα διψασμένο κοινό.

Κολοσσιαίο και πολύπλευρο το έργο του Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου. Μιλάμε για 32 βιβλία που αφορούν στη φιλοσοφία, τη φιλολογία, την ιστορία και την πολιτική, με κορυφαίο, κατά τους επαΐοντες, τη Φιλοσοφία του Δικαίου. Αληθινός θησαυρός γνώσης! Ακόμα και ο λιτός βίος του, στο ταπεινό διαμέρισμα της Κυψέλης, ως το τέλος του, μπορεί να ιδωθεί ως υπόδειγμα στάσης ζωής!

Κι όμως, ο γερο-Πλάτανος σαπίζει. Για την ακρίβεια, σαπίζει μεταλλασσόμενος ραγδαία. Μια ματιά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων της 8ης Φεβρουαρίου είναι αρκετή. Μόλις μία, η «Εφημερίδα των Συντακτών» βρήκε χώρο στην πρώτη της σελίδα για να παρουσιάσει το θάνατό του. Οι άλλες, στις εσωτερικές τους σελίδες, και αν…

Υποθετικά μιλώντας, αν γινόταν ένα ρεπορτάζ δρόμου, ξέρετε, από αυτά που ο ρεπόρτερ τείνει το μικρόφωνο στον εμβρόντητο περιπατητή/καταναλωτή της οδού Ερμού, για τον αείμνηστο καθηγητή, είναι ζήτημα αν θα βρισκόταν ένας στους δέκα ερωτώμενους που θα μπορούσε να ψελλίσει έστω και μία κουβέντα για τον εκλιπόντα. Όπως αμφίβολο είναι αν θα γνώριζε ο ίδιος ο ρεπόρτερ το «θέμα» που του ανέθεσε ο αρχισυντάκτης του.

Εικόνα της κοινωνίας μας, μιας κοινωνίας βυθισμένης στα strass σκοτάδια της trashTV, αποτελούν και τα socialmedia. Μια πρόχειρη ματιά στο Facebook και το Twitter ή στα πάσης φύσεως sites θα πείσει και τον πλέον δύσπιστο. Μία στις δέκα αναρτήσεις των χρηστών, και αν…

Και ένα ακόμα απλό πείραμα που μπορεί να κάνει ο καθένας μας: επισκεφθείτε φίλους σας και κοιτάξτε στις βιβλιοθήκες τους ή ρωτήστε τους. Σίγουρα θα βρείτε Coelho (ο άνθρωπος έγινε και χολιγουντιανή ταινία, όχι αστεία), αλλά όχι μια μελέτη του Δεσποτόπουλου.

Ναι, ο γερο-Πλάτανος σαπίζει και είναι ζήτημα χρόνου πια να πέσει. Ως άλλη Πομπηία. Ως άλλη Κωνσταντινούπολη. Οι μύθοι αυτού του τόπου δεν έχουν τίποτε άλλο να προσφέρουν. Προτιμώνται πλέον οι εισαγόμενοι. Ο (υπερ)καταναλωτικός τρόπος ζωής αρέσκεται στην πρόχειρη κατανάλωση πνεύματος και γνώσης.

Να ζήσουμε να μας… θυμόμαστε!

 

AlmaRadioTeam