Culture


Άνθρωπος, γνώση και Παιδεία

 

Παιδεία 2Στη ζωή μας, αν και τα πάντα, θεωρητικά τουλάχιστον, κυριαρχούνται από τη λογική, πολλές φορές συμβαίνει το αντίθετο. Γίνεται η καθημερινότητα ένα θέατρο του παραλόγου. Έτσι, λόγου χάρη, μαθαίνουμε ότι το κλάμα φανερώνει τη λύπη και το γέλιο τη χαρά. Δεν είναι καθόλου δύσκολο να δούμε ανθρώπους ευτυχισμένους να κλαίνε και δυστυχισμένους να γελάνε. Ακόμα, μαθαίνουμε ότι, όταν δεν έχουμε προβλήματα, πρέπει να είμαστε χαρούμενοι.

Έχει διαβρωθεί ο ανθρώπινος χαρακτήρα κι αυτό δεν συμβαίνει μόνο σήμερα, συνέβαινε σε κάθε αντίστοιχη εποχή, γεμάτη κρίσεις, οικονομικές (κυρίως) και άλλες. Το «εγώ», σε τέτοιες ιστορικές συγκυρίες, αντικαθιστά πάντα το εμείς. Τα πάντα θυσία στον ένα, τον εαυτό μας! Η φιλοδοξία κυριαρχεί. Όλα γίνονται για ανέλθει κανείς όσο πιο ψηλά μπορεί στην κλίμακα της εποχής, με κάθε μέσο ορθόδοξο ή μη. Η ματαιοδοξία κάνει τα άτομα επιπόλαια. Υπάρχουν δηλαδή όλες οι προϋποθέσεις με τις οποίες χρησιμοποιήθηκε καταστροφικά η γνώση, το σπουδαιότερο ανθρώπινο επίτευγμα.

Υπάρχουν και απρόβλεπτα γεγονότα , που οδηγούν το άτομο σε αυτό το ιστορικό ατόπημα. Από τα πιο μικρά, τα πιο καθημερινά μέχρι τα πιο μεγάλα και τα πιο σύνθετα. Η επίθεση από κάποιο γείτονα και η κακή αντίδραση, συνεπεία του θυμού της στιγμής, μετατρέπουν την γνώση, σε κουτί της Πανδώρας.

Παιδεία 3Ανυπολόγιστη η αξία της γνώσης. Προσπαθώντας να υπολογίσουμε την αξία της, θα δυσκολευτούμε πολύ, γιατί είναι τόσα τα οφέλη της, που τόμοι ολόκληροι δε θα αρκούσαν. Πρώτα και πάνω από όλα, βοηθά στην ηθική λύτρωση του ατόμου. Τον βοηθά ακόμα να οικοδομήσει με στέρεα υλικά την πνευματική του υπόσταση του στον κόσμο. Ο άνθρωπος αγωνίζεται για το «ευ ζην» και η γνώση στέκει αρωγός του, του δίνει τα εφόδια για να αντιμετωπίσει το κάθε τι στη ζωή, ότι κι αν είναι αυτό. Παρ’ όλα αυτά, όμως, κανένας άνθρωπος δεν έχει το δικαίωμα να προδώσει την υλική του υπόσταση. Και σε αυτό το τομέα η γνώση του παραστέκεται. Η Επιστήμη και η Τεχνολογία βελτιώνουν την ποιότητα της ζωή του σε υλικό επίπεδο. Η τροφή του γίνεται καλύτερη, η ενδυμασία του ανετότερη και η κατοικία του ασφαλέστερη!

Όμως, όσα καλά δίνει η γνώση στο άτομο, άλλες τόσες συμφορές μπορεί να επιφέρει η κακή της χρήση. Στον πόλεμο ή και στην καθημερινότητα, τα τεχνολογικά μέσα δεν προσφέρουν όλες τις λύσεις. Εκτός αν θεωρήσουμε λύση το θάνατο στα πεδία των μαχών ή στην άσφαλτο που προέρχεται όχι βέβαια από τη γνώση αλλά από την έλλειψη αρετής. Όμως, τα νέα όπλα ανά εποχή δεν θερίζουν μόνο ζωές. Καταστρέφουν και τα έργα του ανθρώπου. Η Ακρόπολη, αυτό το ύψιστο δημιούργημα του Μέτρου, είναι απτή απόδειξη. Η οβίδα του Μοροζίνι κατέστρεψε ότι δεν μπόρεσε να φθείρει ο χρόνος. Πέρα από την ύλη όμως, υπάρχει το πνεύμα και η ηθική. Το πρώτο, στην περίοδο που γίνεται κακή χρήση της γνώσης, παραμένει στάσιμο, ενώ το δεύτερο αμβλύνεται και έχουμε το παράδοξο φαινόμενο, ο φόνος που τιμωρείται ακόμη και με θάνατο στην περίοδο της ειρήνης, να τιμάται με βραβεία και μετάλλια στον πόλεμο.

Παιδεία 4Ο πολιτισμός, λοιπόν, η δημιουργία, τα ιδανικά και κάθε τι που είναι έργο του ανθρώπου, θεωρείται και είναι αποτέλεσμα της γνώσης. Η καταστροφή των πάντων , οφείλεται κυρίως στην κακή χρήση της. Έχει λοιπόν χρέος το άτομο και η Παγκόσμια κοινότητα να μην κάνουν αυτό το μοιραίο λάθος. Να μην χρησιμοποιούν χωρίς αρετή τη γνώση.

Πρέπει τα έθνη και τα κράτη να πεισθούν ότι ο σοβινισμός, ο εθνικισμός, ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία δεν ωφελούν, μιάς και το γειτονικό κράτος κατοικείται και αυτό από ανθρώπους. Ανθρώπους του μόχθου, της δημιουργίας και της εργασίας. Ανθρώπους που νιώθουν, που ερωτεύονται, που κάνουν παιδιά και όνειρα για μια καλύτερη ζωή.

Η καταστροφή, η συμφορά του διπλανού μας είναι και δική μας συμφορά που θα έρθει σήμερα ή αύριο, θα έρθει πάντως.

Τα πάντα πρέπει να τα σκεφτόμαστε με βάση την κοινωνική ωριμότητα. Και ένα είναι το μόνο μέσο που θα μας οδηγήσει σε αυτό το δρόμο, στην καλλιέργεια, δηλαδή, της ψυχής και του σώματος, στις γνώσεις, σε πίστη σε ιδανικά και σε υπεριστορικές και πανανθρώπινες αξίες, στην πίστη στον ίδιο τον Άνθρωπο: Η Παιδεία.

Alma Radio Team