Μουσικοθεραπεία... γνωστή και ως Απολλώνια Τέχνη


Χαρά Γιαμπουράνη 1

Κείμενο: Χαρά Γιαμπουράνη


 

 

Μουσικοθεραπεία 1

Γνωστή και ως Απολλώνια Τέχνη, η μουσική παίρνει το όνομά της από τις εννέα Μούσες της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας. Καθ' αυτή την έννοια, η μουσική διέφερε σημασιολογικά της σημερινής χρήσης του όρου, και περιελάμβανε το σύνολο των τεχνών που βρίσκονταν υπό την προστασία των Μουσών. Στην Αρχαία Ελλάδα, ο όρος μουσική εννοούσε την Ποίηση, το Μέλος και τον Χορό ως μια αδιάσπαστη ενότητα τεχνών η οποία καλλιεργήθηκε ιδιαίτερα στο Θέατρο, ενώ τη θεωρία της Μουσικής εξέφραζε ο κλάδος της Αρμονικής.

Μουσική είναι η ηδονή που αισθάνεται η ανθρώπινη ψυχή όταν μετράει, χωρίς να έχει συναίσθηση ότι μετράει… Χωρίς μουσική δεν θα υπήρχε μέτρο και χρόνος, φαντασία και ηθική. Δεν θα υπήρχε αρμονία εν κατακλείδι.

Η μουσικοθεραπεία έχει υπάρξει στη σημερινή της μορφή, στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1944, όταν ξεκίνησε το πρώτο προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του κόσμου στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Michigan και ιδρύθηκε το πρώτο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας. Όμως η μουσική ως θεραπεία έχει εφαρμοστεί πριν αιώνες...

Ο Απόλλωνας, ο θεός της μουσικής και της Ιατρικής και ο Ασκληπιός θεράπευαν ασθένειες του νου, χρησιμοποιώντας το τραγούδι και τη μουσική. Ο Πλάτων είπε ότι η μουσική επηρεάζει τα συναισθήματα και θα μπορούσε να επηρεάσει το χαρακτήρα ενός ατόμου. Ο Αριστοτέλης δίδαξε ότι η μουσική επηρεάζει την ψυχή και περιέγραψε τη μουσική ως μια δύναμη που καθαρίζονται τα συναισθήματα. Ήδη από το 400 π.χ., ο Ιπποκράτης έπαιξε μουσική για ψυχικά ασθενείς.

Πίσω στην αρχαία ινδουιστική μυθολογία, τα Βεδικά κείμενα, και οι τοπικές λαϊκές παραδόσεις δείχνουν ότι η μουσικοθεραπεία έχει χρησιμοποιηθεί για εκατοντάδες χρόνια στην ινδική κουλτούρα. Το 200 π.χ. ο Milarepa στο Θιβέτ μελοποιεί μάντρα {επαναλαμβανόμενοι στίχοι} του Βούδα Σακιαμούνι σαν άσκηση αυτοθεραπείας και γενικά θεραπείας!!

Την εφαρμογή της μουσικής θεραπευτικά συναντάμε και σε μη ανεπτυγμένους πολιτιστικά λαούς ή ομάδες… Μία από τις πρώτες ομάδες που είναι γνωστές για την ίαση με ήχο ήταν οι Αβοριγίνες της Αυστραλίας . Το εργαλείο της θεραπείας είναι το didgeridoo, αρχικά yidaki. Με το yidaki παράγονται ήχοι που είναι παρόμοιοι με τις ηχητικές θεραπευτικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται στη σύγχρονη ημέρα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, Native American ιατρική, άνδρες συχνά χρησιμοποιούν άσματα και χορούς ως μέθοδο θεραπείας των ασθενών.

 

"Brunonian"... σύστημα της ιατρικής

Μουσικοθεραπεία 3Το Brunonian σύστημα της ιατρικής είναι μια θεωρία που θεωρεί ότι όλες οι διαταραχές στο σώμα ή στο νου, προκαλούνται από ελαττωμένη ή υπερβολική διέγερση. Η θεωρία αυτή αναπτύχτηκε από τον Σκωτσέζο γιατρό John Brown το 1780.

Ο Brown υποστήριξε πως όλες οι ασθένειες σχετίζονταν με τη διέγερση. Η θεωρία διέγερσης μάλλον πέτυχε, όπου απέτυχαν οι παραδοσιακές, νευροπαθητικές και βιταλιστικές προσεγγίσεις, της φυσιολογίας, της παθολογίας, της νοσολογίας και της θεραπευτικής.

Το Heilkunst  -φάρμακο- δεν ήταν απλώς μια άλλη μορφή προβολικής τέχνης όπως η ζωγραφική, η μουσική, η γλυπτική ή ακόμα και η Dichtkunst (λογοτεχνία) του Goethe, αλλά μια παιδαγωγική τέχνη, στην οποία ο καλλιτέχνης, ο Heilkünstler{καλλιτέχνης - ιατρός} επιδιώκει να ξεφύγει από την αγκαλιά της ασθένειας σε όλα τα επίπεδα και να προβάλλει ο αληθινός του εαυτός, ο πλήρως απελευθερωμένος. Σε μια ελευθερία απαλλαγμένη από φιλοδοξία και συνειδητό. Ένα υπερσυνείδητο μυαλό υψηλότερο από τη συνηθισμένη ή συνειδησιακή, συνείδηση.

Μουσικοθεραπεία 2Ο Πέτρος Lichtenthal μουσικός, συνθέτης και γιατρός με συνδέσμους προς την οικογένεια του Μότσαρτ, υποστηρίζει ότι η διέγερση των νεύρων που προκαλείται από τη μουσική, θα μπορούσε να βελτιώσει άμεσα την υγεία., μιλώντας για «δόσεις της μουσικής», η οποία θα πρέπει να καθορίζεται από κάποιον που ξέρει τη «Brunonian κλίμακα». Το 1807 στο βιβλίο Der musikalische Arzt (Ο Μουσικός γιατρός) αναφέρεται ρητά στη θεραπεία Brunonian, που πραγματοποιείται μέσα από τις επιδράσεις της μουσικής στο σώμα.

Σήμερα ένα μοντέλο θεραπείας βασισμένο στη νευροεπιστήμη, το οποίο ονομάζεται νευρολογική μουσικοθεραπεία ΝΜΤ βασίζεται στη μελέτη των λειτουργικών αλλαγών του εγκεφάλου και της συμπεριφοράς του, με μουσική η χωρίς..

 Ο Paul Nordoff, απόφοιτος της Σχολής Juilliard και καθηγητής της μουσικής, ήταν πιανίστας και συνθέτης, που όταν είδε τα παιδιά με αναπηρία να ανταποκρίνονται τόσο θετικά στη μουσική, εγκατέλειψε την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία για να διερευνήσει τη δυνατότητα της μουσικής ως μέσον θεραπείας.

Ο  Clive Robbins,  συνεργάστηκε ως εκπαιδευτικός με τον Nordoff εδώ και 17 χρόνια, στην εξερεύνηση και επίδραση της μουσικής στα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Τα πειραματικά τους σχέδια περιελάμβαναν τοποθετήσεις σε μονάδες φροντίδας παιδιών με αυτισμό και τμήματα παιδοψυχιατρικής, όπου έθεσαν προγράμματα για παιδιά με ψυχικές διαταραχές, συναισθηματικές διαταραχές, αναπτυξιακές καθυστερήσεις και άλλα μειονεκτήματα.

 

"Orff Music Therapy"

Αναπτύχτηκε από τον Γερμανόσυνθέτη Carl Orff. Η χρήση τόσο της μουσικής όσο και του αυτοσχεδιασμού, λειτουργεί σαν δημιουργικό ερέθισμα για το παιδί, να ψάξει και να παίξει. Όργανα Orff, συμπεριλαμβανομένου του πληκτρολογίου και οργάνων κρουστών, χρησιμοποιούνται σαν μέσον αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον. Ο θεραπευτής για να καλύψει τις ιδιαίτερες ανάγκες του παϊδιού χρησιμοποιεί τον ήχο, το συναίσθημα και την ακοή.  Στην Ελλάδα λειτουργούν μουσικά ωδεία που χρησιμοποιούν Orff system τα τελευταία χρόνια.

Κλείνω με την ευχή τέτοιου ειδους θεραπείες να υιοθετηθούν και στη χώρα μας στο χώρο της Δημόσιας Υγείας !

 

... Σήκω τα χέρια σου. Αυτό, τίποτα άλλο.

Η ζωή είναι σκούρα δυνατή... "Salvatore Quasimodo"