Ιός του Δυτικού Νείλου: όλα όσα πρέπει να ξέρω...

 

Ιος Δυτικού Νείλου Κουνούπια 2Ο ιός του Δυτικού Νείλου εντοπίστηκε για πρώτη φορά, το 1937, σε μια γυναίκα με εμπύρετο νόσημα στην Ουγκάντα, στην επαρχία του Δυτικού Νείλου απ’ όπου και πήρε το όνομά του. Η πρώτη μεγάλη επιδημία στην Αμερική έλαβε χώρα το 1999. Στην Ευρώπη, η πρώτη μεγάλης κλίμακας επιδημία συνέβη το 1996 στο Βουκουρέστι και η δεύτερη στη Ρωσία, το 1999.

Ο ιός μεταδίδεται μέσω τσιμπήματος του κοινού κουνουπιού (Culex spp) το οποίο προηγουμένως είχε τσιμπήσει ένα άρρωστο από τον ιό πτηνό. Προσβάλλει κυρίως τα πτηνά, τα άλογα και τον άνθρωπο. Λιγότερο συχνός τρόπος μετάδοσης είναι μέσω μετάγγισης μολυσμένου αίματος, ενώ έχουν παγκοσμίως αναφερθεί μεμονωμένα περιστατικά μετάδοσης μέσω μεταμόσχευσης, από τη μητέρα στο έμβρυο, με το θηλασμό, με το χειρισμό άρρωστων ζώων ή μολυσμένων δειγμάτων από άτομα που δουλεύουν σε εργαστηριακό περιβάλλον.

Στην Ελλάδα (σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ), κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε ανθρώπους και ζώα είχαν καταγραφεί τα έτη 2010-2014 και 2017, κατά τους θερινούς μήνες, σε διάφορες περιοχές, ενώ κυκλοφορία του ιού είχε καταγραφεί σε όλες σχεδόν τις Περιφέρειες. Δεδομένης της σύνθετης επιδημιολογίας και της απρόβλεπτης κυκλοφορίας του ιού, κρίνεται αναμενόμενη η εμφάνιση περιστατικών λοίμωξης από τον ιό στη χώρα, κατά την τρέχουσα περίοδο, ενώ θεωρείται πιθανή η επανεμφάνιση και τις επόμενες περιόδους μετάδοσης. 

Σύμφωνα με το Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης του ΚΕΕΛΠΝΟ που πραγματοποιεί συστηματική διερεύνηση των διαγνωσμένων κρουσμάτων, εντός 24 ωρών από τη δήλωσή τους, από την αρχή της περιόδου 2018 μέχρι τις 16/08/2018, έχουν διαγνωστεί εβδομήντα επτά (77) κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, εκ των οποίων τα εξήντα δύο (62) παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ, εγκεφαλίτιδα ή/και μηνιγγίτιδα ή/και οξεία χαλαρή παράλυση) και δεκαπέντε (15) είχαν ήπιες εκδηλώσεις (εμπύρετο νόσημα). Έχουν καταγραφεί πέντε (5) θάνατοι ασθενών με λοίμωξη από τον ιό και εκδηλώσεις από το ΚΝΣ (ηλικίας >70 ετών).

 

Συμπτώματα:

– Το 80% των ατόμων που μολύνονται από τον ιό, δηλαδή οι 4 στους 5, δεν εκδηλώνουν κανένα απολύτως σύμπτωμα οπότε μπορεί να έχουν μολυνθεί με τον ιό κάποια στιγμή στη ζωή τους και να μην το γνωρίζουν.

– Το 20% αυτών που μολύνονται εμφανίζουν ήπια κλινικά συμπτώματα όπως πυρετό, πονοκέφαλο, πόνο στους μυς και τα κόκκαλα, δερματικά εξανθήματα συνήθως στον κορμό και διόγκωση των λεμφαδένων. Από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι τη στιγμή της εμφάνισης των συμπτωμάτων, μεσολαβεί ένα χρονικό διάστημα 2- 14 ημερών, περίοδος που μπορεί να παραταθεί σε ασθενείς με διαταραχές του ανοσοποιητικού τους συστήματος. Τα συμπτώματα διαρκούν 5- 7 ημέρες και υποχωρούν.

– Λιγότερο του 1% των ατόμων που μολύνονται από τον ιό, θα εμφανίσουν σοβαρή κλινική εικόνα με συμμετοχή του κεντρικού νευρικού συστήματος (μηνιγγίτιδα/ εγκεφαλίτιδα). Τα συμπτώματα της σοβαρής νόσου περιλαμβάνουν τον υψηλό πυρετό και έντονο πονοκέφαλο, τον αποπροσανατολισμό και τις διαταραχές συμπεριφοράς, τους σπασμούς, την παράλυση, το κώμα.

Τα άτομα που βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρή νόσο και θάνατο είναι οι ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς και οι άνθρωποι ηλικίας άνω των 65 ετών, που λόγω και άλλων νοσημάτων, έχουν επιβαρυμένο ιστορικό.

 

Τα Aνωφελή κουνούπια:

• Έχουν ικανότητα πτήσης 2-5 km

• Αναπαράγονται σε καθαρά νερά, ορυζώνες

• Τσιμπάνε από το σούρουπο μέχρι το χάραμα, καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας

• Έχουν κύκλο ζωής: Προνύμφες: 7-14 ημέρες στο νερό, Ακμαία (ενήλικα): 20 - 40 ημέρες

• Συνήθως αποθέτουν αυγά τη νύχτα σε καθαρό νερό σε μικρές ή μεγάλες ποσότητες νερού (σε κάθε γέννα 200 -300 αυγά)

 

Μέτρα Πρόληψης 

Πολλά από τα κουνούπια γεννιούνται και ζουν στο μπαλκόνι, στις αυλές ή στα χωράφια μας. Μπορούμε να μειώσουμε τον πληθυσμό των κουνουπιών, μειώνοντας τα σημεία εκείνα όπου μπορεί να ζήσει και να μεγαλώσει η προνύμφη τους.

Για την προστασία μας αρκούν κάποιες απλές και βασικές οδηγίες όπως: Σίτες σε πόρτες, παράθυρα, φεγγίτες και αεραγωγούς τζακιού. Χρήσιμοποιούμε ανεμιστήρες ή κλιματιστικά, εντομοκτόνα στον αέρα (φιδάκια, ταμπλέτες, αεροζόλ κλπ). Απομακρύνουμε τα στάσιμα νερά (π.χ. λεκάνες, βάζα, πιατάκια γλαστρών). Απομακρύνουμε τα λύματα, νερά αποχέτευσης, απόβλητα.

Χρήσιμοποιούμε κατάλληλα ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο το σώμα (μακριά μανίκια και παντελόνια, ανοιχτόχρωμα και φαρδιά ρούχα). Χρησιμοποιούμε εντομοαπωθητικά τόσο σε ακάλυπτο δέρμα, όσο και πάνω από τα ρούχα (DEET, Πικαριδινη / ικαριδίνη, ΙR3535, Αιθέρια έλαια ευκαλύπτου). Χρησιμοποιούμε κουνουπιέρες. Κάνουμε συχνά λουτρά καθαριότητας για την απομάκρυνση του ιδρώτα.

 

Πηγή: ΚΕΕΛΠΝΟ, Ε.ΚΕ.Α