Σοφία Κολοτούρου: Συνήθως γράφω μια μικρή ιστορία για όσα με έχουν εμπνεύσει…


Σπανος

 

Η ποιήτρια και βραβευμένη με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης

Σοφία Κολοτούρου, μιλάει στον Alma Radio

 

Σοφία Κολοτούρου 4Γνώριστήκαμε το 2013 στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο –ήμασταν στην ίδια σειρά εισακτέων στο 19ο ΑΕΙ της χώρας. Αμέσως την ξεχώρισα ανάμεσα στο… φοιτητικό πλήθος για ένα και μόνο πράγμα: για το χιούμορ της, δεν διστάζει να αυτοσαρκαστεί ακόμα και για την κώφωσή της, πράγμα σπάνιο στις μέρες μας που κυριαρχεί η μιζέρια και λόγω της οικονομικής κρίσης. Ωστόσο, και τα άλλα προτερήματα και χαρίσματά της είναι σπουδαία. Σπουδαιότερο όλων η αγωνιστικότητα και η μαχητικότητα που τη διακρίνει.

Προβληματισμένη για τα τεκταινόμενα στο κοινωνικό γίγνεσθαι όσο λίγοι –και ας αναρωτηθούμε κάπου εδώ πόσο λείπει στις μέρες μας ο σωστά αρθρωμένος μαχητικός πολιτικός και ιδεολογικός λόγος. Συν τοις άλλοις είναι και γυναίκα με το «γ» κεφαλαίο –της έχω φοβερή αδυναμία και το ξέρει, γι αυτό και δεν θα παρεξηγήσει το προλογικό σημείωμα αυτής της συνέντευξης, το οποίο ξεφεύγει από τις τυποποιημένες νόρμες. Πρέπει να πω και δυο λόγια για τα ποιήματά της, όσα έχω διαβάσει τέλος πάντων και χωρίς να διαθέτω ιδιαίτερες γνώσεις περί την ποίηση: ανάσες. Κάθε λέξη της μια μικρή ή και μεγάλη ανάσα στο πνιγηρό τοπίο της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας.

Η Σοφία η Κολοτούρου, ένας άνθρωπος που αγαπώ πολύ και θαυμάζω ακόμα περισσότερο θα βραβευθεί με το κρατικό βραβείο ποίησης, σύμφωνα με την απόφαση της αρμόδιας επιτροπής. Η βραβευμένη ποιητική συλλογή της «Τρίτη Γενιά» έχει απ’ όλα: πολιτικό και κοινωνικό προβληματισμό και κριτική, λέξεις και ρίμες για την φιλία, τον έρωτα ακόμα και για τον γάμο. Και κάτι τελευταίο: δεν θα ξεχάσω ποτέ τη συγκίνηση και των δύο μας εκείνη την παγωμένη βραδιά του Φλεβάρη του 2015, όταν την βράβευε ο Σύλλογος των φοιτητών του Ελληνικού Πολιτισμού στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Μια εξαιρετική φιλία στερεωνόταν πάνω στους σπασμούς της φωνής την ώρα της ανακοίνωσης για την βράβευση. Ύστερα, τη στιγμή της βράβευσης το κεφάλι απλά έσκυψε και όχι ως μια απλή απότιση φόρου τιμής. Η Σοφία ξέρει το γιατί…

- Σοφία, τι σημαίνει για σένα αυτό το βραβείο;

Το βραβείο αυτό είναι η επιβράβευση των προσπαθειών μου στην ποίηση. Προσωπικά πιστεύω ότι οι ποιητές γεννιούνται -γράφω ποιήματα από έξι χρονών- , αλλά το ταλέντο με το οποίο γεννιέται κάποιος δεν αρκεί. Χρειάζεται διάβασμα, άσκηση, κόπος, πειθαρχία. Δεν σταματάμε ποτέ να μαθαίνουμε. Γι αυτό εξάλλου και σήμερα κάνω μεταπτυχιακό στο τμήμα Δημιουργικής Γραφής του ΕΑΠ, ώστε να διευρύνω τις γνώσεις και τους ορίζοντές μου.

- Πιστεύεις ότι θ’ αλλάξει κάτι στη ζωή σου;

Στην καθημερινότητά μου όχι, αλλά αλλάζει κάτι ως υπόσχεση μέλλοντος και ελπίδα. Από τη μια αισθάνεσαι «αναγνωρισμένος» και μάλιστα με την ανώτατη κρατική λογοτεχνική διάκριση. Αυτό σου δημιουργεί την ελπίδα ότι όλο και περισσότερος κόσμος θα ασχοληθεί στο μέλλον με το έργο σου. Από την άλλη αισθάνεσαι και την πίεση να γράφεις όλο και καλύτερα στο εξής, για να μην διαψεύσεις τις προσδοκίες των αναγνωστών σου και των ανθρώπων που πίστεψαν σε σένα.

Σοφία Κολοτούρου 5- Πως νιώθεις που θα βρεθείς δίπλα δίπλα με θρύλους της σύγχρονης λογοτεχνίας όπως ο Βασίλης Βασιλικός;

Λοιπόν, γέλασα πολύ με αυτή την ερώτηση διότι ο κύριος Βασιλικός τυχαίνει να είναι γείτονάς μου στο Παλαιό Φάληρο και τον βλέπω πολύ συχνά στον δρόμο, το σούπερ μάρκετ, σε τοπικές καφετέριες. Εκείνος φυσικά δεν με γνωρίζει. Ελπίζω την επόμενη φορά που θα διασταυρωθούμε στη γειτονιά να με γνωρίζει και να με χαιρετήσει! Εννοείται πως είναι πολύ μεγάλη μου τιμή να βρίσκομαι δίπλα του, αλλά και δίπλα σε όλους τους άλλους βραβευθέντες ομοτέχνους.

- «Τρίτη γενιά»... πες μας λίγα λόγια ...

Πρόκειται για μια ποιητική συλλογή που περιλαμβάνει 25 μόλις ποιήματα. Είναι γραμμένα μεταξύ 2008 και 2014, διότι η προηγούμενη ποιητική μου συλλογή βγήκε το 2007 και η «Τρίτη Γενιά» το 2015. Έκανα μια αυστηρή επιλογή από όσα έχω γράψει αυτά τα χρόνια. Τώρα με το Ίντερνετ είναι εύκολο να τα δημοσιεύουμε όλα αδιακρίτως στο διαδίκτυο. Γι αυτό, όταν φτάσουμε να τυπώσουμε βιβλίο, πιστεύω πρέπει να είμαστε πολύ εκλεκτικοί. Η μορφή των ποιημάτων ακολουθεί την παραδοσιακή φόρμα (μέτρο, ομοιοκαταληξία), κάτι που μέτρησε πολύ για τη βράβευση, όπως αναφέρει το σκεπτικό της επιτροπής. Από το 2009 μαζί με άλλους ποιητές (αρχικά εγώ και ο Κώστας Κουτσουρέλης) έχουμε δημιουργήσει μια ομάδα που μελετάμε και ανθολογούμε σύγχρονα ποιήματα σε παραδοσιακές μορφές και λέγεται Νέοι Ηχοι στο Παμπάλαιο νερό. Μπορείτε να δείτε στο Ίντερνετ τη σελίδα μας. Για το περιεχόμενο των 25 ποιημάτων τώρα. Γενικά εμπνέομαι από τα πάντα όσα συμβαίνουν μέσα μου και γύρω μου και συνήθως γράφω μια μικρή ιστορία για όσα με έχουν εμπνεύσει. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα ποιήματα για την Κωνσταντίνα Κούνεβα, για τη δολοφονία του Γρηγορόπουλου, για τη φτώχεια και τη μετανάστευση, τις κοινωνικές ανισότητες κλπ. Αλλά γράφω και για προσωπικά θέματα, όπως την κώφωσή μου, την φιλία, τον έρωτα, τον γάμο και γενικά όλα όσα απασχολούν όλους μας. Ο τίτλος έχει προκύψει από το πρώτο ποίημα της συλλογής, το οποίο θα σας αφήσω να διαβάσετε (υπάρχει στο ίντερνετ) και να σκεφτείτε τι είναι για σας η «Τρίτη Γενιά» -το ενδιαφέρον με το ποίημα αυτό είναι ότι ο καθένας μου δίνει άλλες απαντήσεις, ανάλογα με το τι απασχολεί τον ίδιον πιο πολύ.

Σοφία Κολοτούρου 3- Ποια είναι τα μελλοντικά λογοτεχνικά σου σχέδια ...

Από το 2014 που μάζεψα τα προηγούμενα ποιήματα σε συλλογή έχω γράψει ασφαλώς κάμποσα ακόμα. Σίγουρα κάποια στιγμή θα τα μαζέψω και επιλέξω για νέα συλλογή. Δεν βιάζομαι όμως. Ανάμεσα στις δύο ποιητικές μου συλλογές πέρασαν οκτώ χρόνια. Πρέπει να αφήνουμε και λίγο τον χρόνο να ωριμάζει τις συνθήκες. Τώρα που μπορούμε να δημοσιεύουμε και στο Διαδίκτυο, οφείλουμε να είμαστε εκλεκτικοί στην δημοσίευση βιβλίων.

- Ποιο είναι το μήνυμα που θα ήθελες να στείλεις στους συνανθρώπους μας με μεταγλωσσική κώφωση, μέσω αυτού του βραβείου ...

Πρέπει να πω ότι παράλληλα με την ποίηση έχω αναπτύξει και έντονη ακτιβιστική δραστηριότητα πάνω στα θέματα της κώφωσης από την οποία πάσχω. Επειδή έχασα την ακοή μου μετά τα τέσσερά μου χρόνια, μεταγλωσσικά όπως λέμε, έχω τη δυνατότητα να μιλάω προφορικά και να επικοινωνώ με τους άλλους διαβάζοντας τα χείλη τους. Από το 2015 είμαι πρόεδρος του σωματείου «Ακουστήριξη-κίνηση» για την προσβασιμότητα κωφών και βαρηκόων με προφορικό λόγο. Επειδή είμαι και γιατρός, γνωρίζω επίσης ότι σήμερα σχεδόν όλοι οι κωφοί έχουν τη δυνατότητα να μιλήσουν και να ακούσουν ακόμα σε μεγάλο βαθμό, εάν βάλουν όσο είναι μωρά το λεγόμενο «κοχλιακό εμφύτευμα», μια συσκευή, ένα τσιπάκι που τους επιτρέπει να ακούνε. Τώρα εγώ σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που στηρίζουν και τον σύλλογό μας θέλω με το βραβείο να δώσω το μήνυμα να είμαστε ρεαλιστές και να κυνηγάμε το αδύνατο. Γιατί όταν γεννήθηκα εγώ στη δεκαετία του 1970 έλεγαν πως θα ήταν αδύνατον ένα παιδί με τόσο σοβαρό πρόβλημα ακοής να τελειώσει έστω το σχολείο και να μάθει γράμματα. Με την μακροχρόνια άσκησή μου ακριβώς στα γράμματα και τον λόγο, χαίρομαι που αποδεικνύω ότι τίποτα δεν είναι αδύνατον και ελπίζω και εύχομαι να ακολουθήσουν το παράδειγμά μου και άλλα άτομα με προβλήματα ακοής και κυρίως τα νέα παιδιά.