Όταν ο Γαλιλαίος συνάντησε την Κοκκινοσκουφίτσα

Το να έχουμε μέτρο όταν γράφουμε ή επιλέγουμε κάτι, να εξετάζουμε και κατ’ επέκταση να «λογοκρίνουμε» τον εαυτό μας, αυτό μάλλον βοηθά το τελικό αποτέλεσμα του έργου που θα παράξουμε. Κανείς όμως δεν έχει το δικαίωμα να λογοκρίνει και να απαγορεύει, κατά τα προσωπικά του μέτρα και σταθμά, το δικό μας έργο. Αν κάτι δεν του αρέσει τότε είναι ελεύθερος να μην παρακολουθήσει το κινηματογραφικό ή θεατρικό έργο, να μην αγοράσει ένα συγκεκριμένο βιβλίο ή απλώς να αλλάξει κανάλι στην τηλεόραση. Κάθε φορά που, δια της βίας, προσπάθησαν κάποιοι να επιβάλουν την άποψή τους, η ενέργειά τους είχε το αντίθετο αποτέλεσμα και τούτο βεβαίως δεν είναι σημερινό φαινόμενο.

Ένα εξαιρετικό παράδειγμα παρόμοιας συμπεριφοράς είναι η «συγγνώμη» που ζήτησε από την ανθρωπότητα, το 1992, ο Πάπας Ιωάννης-Παύλος σχετικά με την άποψη που είχε εκφράσει το 1634 ο Galileo Galilei, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Πάντοβα, για το αν ο πλανήτης μας περιστρέφεται. Αν και το 1961 ο Ρώσος Γιούρι Γκαγκάριν ήταν ο πρώτος που έκανε «περίπατο» στο διάστημα, μολονότι το 1969 αμερικανοί αστροναύτες ταξίδεψαν στην Σελήνη, στο Index Librorum Prohibitorum των επικίνδυνων – απαγορευμένων βιβλίων εξακολούθησε να βρίσκεται το έργο του Γαλιλαίου.

Χρειάστηκαν αιώνες για να αποδεχθούν οι λογοκριτές ότι το μόνο που κατάφεραν είναι να γίνουν γραφικοί και τούτο γιατί στο Index έχουν καταχωρηθεί τα μεγαλύτερα ονόματα της Επιστήμης, της Τέχνης, της Φιλοσοφίας. Ανάμεσά τους οι Φράνσις Μπέϊκον, Μπαλζάκ, Τζιορντάνο Μπρούνο, Κοπέρνικος, Ντεκάρτ, Ντιντερώ, Φλωμπέρ, Ανατόλ Φρανς, Αλέξανδρος Δουμάς (πατέρας και γιός), Χιουμ, Καντ, Καζαντζάκης, Λοκ, Σαρτρ, Καζανόβα αλλά και ο Τζόναθαν Σουΐφτ ο συγγραφέας των «ταξιδιών του Γκιούλιβερ». Από την λίστα, βεβαίως, δεν θα μπορούσαν να λείπουν ο Μαρξ και ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ !!

Ενδιαφέρουσα και, συγχρόνως, παράλογη δίωξη υπέστησαν τα παραμύθια. Στην δεκαετία του 1930, σε πολλές χώρες, στο «δόκανο» της λογοκρισίας πιάστηκε η «Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων» με το σκεπτικό ότι δεν μπορεί άνθρωποι και ζώα να μιλούν την ίδια γλώσσα ενώ, κατά χρονικά διαστήματα, καταχωρείται ή διαγράφεται από την λίστα των απαγορευμένων βιβλίων «Η καταγωγή των ειδών» του Δαρβίνου …

Από το 1900 και μετά, στις ΗΠΑ λογοκρίνονται και απαγορεύονται σε ορισμένες Πολιτείες δύο από τα έργα του Μαρκ Τουέϊν, ο «Τομ Σώγερ» επειδή προωθεί την «ανυπακοή των παιδιών» και «Οι περιπέτειες του Χάκλμπερι Φιν» ως αντιρατσιστικό βιβλίο!!!. Στην δεκαετία του 1980 καταδικάζεται ως αντιεβραϊκό κείμενο ο «Έμπορος της Βενετίας» του Σαίξπηρ, καταδιώκεται το «1984» του Όργουελ και το «Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ» με επιστέγασμα ανοησίας την καταδίκη της «Κοκκινοσκουφίτσας», το 1989, στην Πολιτεία της Καλιφόρνια. Αυτό το …επικίνδυνο κείμενο… λογοκρίθηκε επειδή οδηγεί τα παιδιά στην χρήση αλκοολούχων ποτών!!! Δίκιο είχαν οι Καλιφορνέζοι … είναι δυνατόν να πηγαίνει η κοκκινοσκουφίτσα στην γιαγιά φαγητό και … κρασί;

Για να κάνουμε και μια αναφορά στην χώρα μας, σε ορισμένες χρονικές περιόδους –ανάλογα με την εκάστοτε πολιτική κατάσταση – λογοκρίθηκαν και κυνηγήθηκαν ο Ιάκωβος Καμπανέλης, ο Κώστας Μουρσελάς, ο Βασίλης Ραφαηλίδης, ο Άρης Αλεξάνδρου, ο Τίτος Πατρίκιος αλλά και ο Τάσος Βουρνάς για την επιμέλειά του στα …. «Απομνημονεύματα του Κολοκοτρώνη» !!!!  Για όλα τα παραπάνω, να θυμηθούμε ότι στις 28 Φεβρουαρίου έχει θεσμοθετηθεί η Παγκόσμια Ημέρα Σκέψης και ως εκ τούτου αφιερώνω το άρθρο μου στον Ανδρέα Λασκαράτο των «Μυστηρίων της Κεφαλλονιάς» που παραπονέθηκε γιατί δεν του αφόρισαν και τα παπούτσια του για να μην λυώνουν…

Πηγές:

·  Σβέρχοφ Γκερν: Η Ιερά Εξέταση, μτφρ. Ηλίας Τσιριγκάκης, Εκδ. Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ, Αθήνα 2010

·  https://el.wikipedia.org/wiki/Index_Librorum_Prohibitorum

·  https://www.polispost.com/article/6404/apagoreymena-biblia

 

 
 

page 2