«Πες μου τι ζητάς στους σταθμούς που αγάπησες»

Είναι δεκάδες… Όχι, εκατοντάδες είναι… Σίγουρα όχι… Χιλιάδες είναι τα τραγούδια, ελληνικά και ξένα, που έχουν υμνήσει τα τρένα, το σιδηρόδρομο και τους σταθμούς, τα αεροπλάνα και τα αεροδρόμια, τα βαπόρια και τα λιμάνια, τα αυτοκίνητα και τους δρόμους. Αποκλείεται! Είναι εκατομμύρια… Σε όλο τον κόσμο γράφονται μουσικές και λόγια για το φευγιό, την αναμονή και τους αποχωρισμούς. Πώς θα μπορούσε λοιπόν να είναι λιγότερα από εκατομμύρια;
 

Ποιος δεν έχει σταθεί με αγωνία και προσμονή, έστω και για μια φορά στη ζωή του, να περιμένει ένα αγαπημένο του πρόσωπο. Ποιος, αντίθετα, δεν έχει αποχωριστεί, για λίγο ή για πάντα, μικρή σημασία έχει, ένα συγγενή του, έναν έρωτα σε σταθμό τρένου, σε λιμάνι ή σε αεροδρόμιο; Ποιος δεν έχει νιώσει, έστω και για μια φορά στη ζωή του, αυτή τη γλύκα του φιλιού του «καλωσόρισες». Ποιος άραγε δεν έχει πικραθεί στο άλλο φιλί, αυτό του αποχωρισμού και ποιος δεν είπε το «εδώ θα είμαι και την επόμενη φορά» με το λαιμό του γεμάτο μικρούς κόμπους και κρατημένο ένα δάκρυ-παρακαταθήκη για το επανιδείν; Η ζωή άλλωστε είναι γεμάτη προσμονές, αναμονές γεγονότων, ευχάριστων ή δυσάρεστων, επιστροφές αλλά και αποχωρισμούς.

Τρένα, αεροπλάνα, αυτοκίνητα και πλοία, εκτός από την προφανή χρήση τους, τη μεταφορά αγαθών, άρα και χρήματος, και προσώπων, ενσαρκώνουν στις λαμαρίνες τους ένα μοναδικό ανθρώπινο όνειρο: το «έρχομαι», δηλαδή, το αντίθετο του «φεύγω». Και αντίστροφα το «φεύγω», δηλαδή, το αντίθετο του «έρχομαι»…

Το παιχνίδι της ζωής κρύβεται στις αντιθέσεις της, στα αντιθετικά ζεύγη της: στο πάνω και στο κάτω, στο καλό και στο κακό, στο αρνητικό και στο θετικό, στην αγάπη και στο μίσος. Ο φυσικός νόμος είναι αμείλικτος: η χαρά πρέπει να διαδέχεται τη λύπη και η λύπη τη χαρά. Και καθώς δεν υφίσταται νόμος, γραπτός ή άλλος, χωρίς το «πρέπει», σ’ αυτή τη μικρή, σ’ αυτή τη μαγική λεξούλα κρύβεται η ουσία του ηθικού νόμου: η χαρά σου, φίλε μου, πρέπει να γίνει και λύπη, για να νιώσει και κάποιος άλλος λίγη έστω από αυτή τη χαρά, έτσι ώστε, όταν λυπηθεί εκείνος, να νιώσεις ξανά τη χαρά που στερήθηκες τότε. Έτσι είναι. Θα δώσεις και θα λάβεις, θα λάβεις και θα δώσεις. Κι ας είναι αχόρταγη η ψυχή, κι ας αποζητά πάντα και μόνο το καλό της, κι ας θέλει μόνο να λαβαίνει και να δίνει μόνο όσο και όπου εκείνη θέλει.

Να μοιάζει άραγε η ζωή με ένα ζεστό μαγιάτικο πρωινό που δυο χέρια συναντήθηκαν ‒όχι τυχαία αλλά ούτε και σαν συνωμοσία του σύμπαντος‒ και ζέσταναν η μία παλάμη την άλλη; Ή μήπως τελικά η ζωή είναι ένα βροχερό κυριακάτικο πρωινό, από αυτά που φουρτουνιάζουν τη θάλασσα και αφήνουν μια στυφή γεύση στα χείλια και στις ψυχές; Η ζωή είναι και τα δύο μαζί. Αυτές ακριβώς οι αντιθέσεις σε μια συνεχή εναλλαγή εικόνων και συναισθημάτων, σε μια αέναη σύγκρουση όπως η αρχέγονη, αυτή ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Κι όταν αυτή η σύγκρουση γίνεται σε σταθμούς, λιμάνια και αεροδρόμια, τότε μιλάμε πια για τραγούδια. Και, ως γνωστόν, τα τραγούδια δεν είναι τίποτε περισσότερο από μικρές ιστορίες που περιγράφουν και χρωματίζουν με μοναδικό τρόπο τα ανθρώπινα συναισθήματα.

Διαλέξτε και πάρτε όποιο τραγούδι σάς ταιριάζει από μια λίστα εκατομμυρίων. Ελεύθερα, χωρίς ενδοιασμούς, μακριά από «πρέπει» και νόμους. Διότι, σε τελική ανάλυση, μπορεί η ζωή να διέπεται από νόμους, αλλά τα πολλά καλούπια την καταντάνε μπετόν και σίδερα, κοινώς φυλακή!

 

Παναγιώτης Σπανός

 
 

team