Αργοπεθαίνει όποιος…

Πάμπλο Νερούδα ή Μάρθα Μεδέιρος; Πιστέψτε με, δεν έχει την παραμικρή σημασία το μικρό αυτό έργο τέχνης, εφάμιλλο ενός αποσπάσματος από ομηρικό έπος. Κατά την ταπεινή μου άποψη, αποδόθηκε, λανθασμένα όπως αποδείχθηκε, στον μεγάλο χιλιανό ποιητή, ενώ στην πραγματικότητα ανήκει σε μια Βραζιλιάνα. Οι λατινοαμερικάνοι, άλλωστε, φημίζονται για το πάθος τους για τη ζωή, για την πίστη τους, όπως κι εμείς οι μεσόγειοι…

Το ποίημα κλείνει έτσι:

«Αποφεύγουμε τον θάνατο σε μικρές δόσεις,

όταν θυμόμαστε πάντοτε ότι για να είσαι ζωντανός

χρειάζεται μια προσπάθεια πολύ μεγαλύτερη

από το απλό γεγονός της αναπνοής.

Μονάχα με μια φλογερή υπομονή

θα κατακτήσουμε τη θαυμάσια ευτυχία.» 

Ο θάνατος σε μικρές δόσεις, ο αργός θάνατος κατ’ εμέ, είναι ανυπόφορος. Και μιλώ για τον αργό, τον βασανιστικό θάνατο που μπορεί να προκαλέσει είτε μια σοβαρή ασθένεια, είτε αυτή καθ’ αυτή η καθημερινότητα. Αν υποθέσουμε ότι όλοι οι άνθρωποί μας, όπως άλλωστε τους το ευχόμαστε με κάθε ευκαιρία, είναι και θα παραμείνουν υγιείς, άρα, κατά την επιθυμία μας δεν κινδυνεύουν από τον αργό, βασανιστικό θάνατο κάποιου καρκίνου ας πούμε, γιατί άραγε δεν ευχόμαστε αντίστοιχα στους ίδιους ανθρώπους, στους ανθρώπους που λέμε ότι αγαπάμε, ότι λατρεύουμε και που τους σκεφτόμαστε συνέχεια πρωί, μεσημέρι και βράδυ να μην βιώνουν τον αργό και βασανιστικό θάνατο της καθημερινότητας, της πλήξης, της αφόρητης ανίας και της κανονικότητας;

Έφτασε το Πάσχα. Πρόκειται για μια πολύ μεγάλη και γεμάτη μηνύματα για τους ανθρώπους γιορτή της Χριστιανοσύνης – κανείς δεν μπορεί να το αρνηθεί αυτό. Η είσοδος Του στην Ιερουσαλήμ κι εκείνο το «Ωσαννά εν τοις Υψίστοις», που πολύ σύντομα μετατράπηκε στην ομόθυμη και, εν πολλοίς, κατευθυνόμενη κραυγή του όχλου «Σταύρωσον Αυτόν». Κι όμως, το μαρτύριό Του το υπέμεινε χωρίς να πει βαρύ λόγο για κανέναν, τον Γολγοθά Του τον βάδισε αγόγγυστα φορτωμένος τον Σταυρό Του και τη χλεύη των ανθρώπων. Η ζωή Του εν τάφω κράτησε λίγο, πολύ λίγο. Η Ανάστασή Του ήρθε και μαζί της ήρθε η Ανάσταση, η Ανάστασή μας, σύμφωνα με το κήρυγμα των Ευαγγελίων… 

Το θεϊκό σχέδιο, θα πει κάποιος και, κατά τας Γραφάς, ίσως και να έχει δίκιο. Το σχέδιο ήταν τέλειο, χωρίς το παραμικρό ψεγάδι. Ο καθένας έπαιξε σωστά το ρόλο που του ανατέθηκε και η εφαρμογή του ήταν άψογη! Η ομορφότερη ιστορία ετούτου του κόσμου, κι αλήθεια λέω… Τόσο τραγική και συνάμα τόσο χαρμόσυνη. Αυτός είναι ο κόσμος μας, γεμάτος συνθέσεις και αντιθέσεις. Οι συνθέσεις μάς φέρνουν πιο κοντά στον Θεό, στον Χριστό, εντέλει στον ίδιο τον συνάνθρωπο, εφόσον δεχόμαστε ότι είμαστε πλασμένοι κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση. Οι αντιθέσεις, από την άλλη, κρατούν τις ισορροπίες. Άλλη συζήτηση αυτή…

Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς ποια είναι η σύνδεση ανάμεσα στο θαυμάσιο ποίημα της Μεδέιρα και το Θείο Πάθος και το θαύμα της Ανάστασης του Ιησού Χριστού. Ποιο είναι το κοινό στοιχείο τους. Κατ’ εμέ, ο συμβιβασμός. Στο «αργοπεθαίνει όποιος…» περιγράφεται ιδανικά ο συμβιβασμένος άνθρωπος, αυτός που επιλέγει να σηκώσει τον λάθος σταυρό. Ο Ιησούς σήκωσε τον Σταυρό που Του ανατέθηκε, κι ο Σταυρός αυτός ήταν φτιαγμένος από τα πιο όμορφα υλικά αυτού του κόσμου: την ελπίδα, την αγάπη, τη συγχώρεση, τη συμπόνια και τη γλυκιά προσμονή, ακόμα κι από έρωτα, αλλά αυτό είναι από άλλα… ευαγγέλια. Ο Ιησούς στάθηκε ασυμβίβαστος μπροστά στους «δικαστές» και τους τελικούς «κριτές» Του, τον Άννα, τον Καϊάφα και τον Πόντιο Πιλάτο. Στάθηκε ασυμβίβαστος και με πολλή κατανόηση απέναντι στον όχλο που ζητούσε με πάθος την τιμωρία του, χωρίς καν να γνωρίζει τι ζητούσε! Και στάθηκε ασυμβίβαστος γιατί ήταν αποφασισμένος να το ζήσει – ίσως και γιατί «έπρεπε, αφού αυτό ήταν το σχέδιο» θα πει κάποιος υποψιασμένος. Κι όμως ο Ιησούς έδωσε το είναι Του για τον συνάνθρωπό Του, για τον άνδρα και τη γυναίκα, ακόμη κι αν ήταν υποχρεωμένος να ακολουθήσει το σχέδιο.

«Παραμύθια», θα πει κάποιος. Ακόμα κι έτσι να είναι, σκεφτείτε τι θα ήταν η ζωή μας χωρίς τα παραμύθια. Σκεφτείτε πώς θα μεγαλώναμε αν από παιδιά ακούγαμε ή μαθαίναμε μόνο αληθινές ιστορίες! Σκεφτείτε τον καθένα και την καθεμιά από εμάς, τους κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση, να κουβαλάμε έναν σταυρό στην καθημερινότητά μας, τον σταυρό της κανονικότητας. Σκεφτείτε ο καθένας και η καθεμιά πόσους Άννες, πόσους Καϊάφες και πόσους Πόντιους Πιλάτους συναντήσαμε στις ζωές μας. Σκεφτείτε ακόμη πόσους πρόθυμους συναντήσαμε, πρόθυμους να μας δείξουν ποιος είναι ο ίσιος, ο σωστός δρόμος. Αδιάφοροι αυτοί οι πρόθυμοι  για τις ζωές που εμείς δεν… ζήσαμε.

Τι ακριβώς χρειαζόμαστε; Έναν Θεό να μας δείξει τον δρόμο; Το θέμα είναι ποιον Θεό έχουμε ανάγκη, ο καθένας και η καθεμιά. Τη λογική ή την καρδιά;

Κανένας μας δεν αποζητάει τη σταύρωσή του, κι όμως όλοι μας τη βιώνουμε, ο καθένας και η καθεμιά με τον τρόπο που επέλεξε. Όλοι μας την Ανάσταση αποζητούμε, αυτό το θαύμα της ψυχής, της δύναμης της θέλησης και της πίστης στον εαυτό μας.

Αργοπεθαίνει, λοιπόν, όποιος μετά τη σταύρωσή του δεν αποζητά την ανάστασή του, πιστεύοντας, προφανώς λανθασμένα, ότι τα θαύματα κρατούν μόνο τρεις ημέρες. Κι όμως, τα θαύματα κρατούν πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε, απλά δεν γίνονται κάθε μέρα. Τα θαύματα κρατούν όσο αντέχει η φαντασία, όσο η φαντασία αντέχει να τα υποστηρίξει και να δώσει το τέλος που εκείνη θέλει.

Αργοπεθαίνει, λοιπόν, όποιος δεν μετουσιώνει τον μικρό Χριστό που κρύβει μέσα του σ’ έναν δυνατό άνθρωπο, όπως ήταν και ο ίδιος ο Ιησούς, πρόθυμος να υποστεί το μαρτύριο των επιλογών που τον οδήγησαν μακριά από καθετί το καθημερινό, καθετί το τετριμμένο. Η ζωή είναι γεμάτη «πρέπει», αλλά τη διαφορά την κάνουν τα «θέλω».

Καλή Ανάσταση σε όλους, και ιδιαίτερα σ’ εκείνους και σ’ εκείνες που τη θέλουν πραγματικά και δεν την εύχονται απλώς τσουγκρίζοντας αβγά και κοιμώμενοι τον ύπνο του δικαίου, τον ύπνο του καθημερινού, του αληθινού θανάτου…

 

Παναγιώτης Σπανός

 
 

team