Μια συνωμοσία με τουριστικό χαρακτήρα

Στα ράφια των βιβλιοπωλείων η ποικιλία είναι τεράστια και η τάση των αναγνωστών κυμαίνεται ανάλογα με το γνωστικό τους αντικείμενο ή την διάθεση της στιγμής. Πριν βγει στον κινηματογράφο (2006) έπεσε στα χέρια μου ο Κώδικας Ντα Βίντσι του Dan Brown. Ιστορία μεσαιωνικής συνωμοσίας θρησκευτικού περιεχομένου αλλ’ ωστόσο με εξαιρετικό τουριστικό περίβλημα. Δεν είναι η πρώτη φορά που το Παρίσι γίνεται σκηνικό τέτοιου είδους βιβλίων. Το Μουσείο Τεχνών και Επαγγελμάτων έχει στον αγγλόφωνο και γαλλόφωνο οδηγό του ένα απόσπασμα από το Εκκρεμές του Φουκώ του Ουμπέρτο Έκο. Μπήκα για πρώτη φορά στο Μουσείο το 2007 κι ένοιωσα πως συμμετείχα στο σκηνικό που, με μαεστρία, είχε στήσει ο συγγραφέας ενώ από την οροφή του κτιρίου κρέμεται αντίγραφο της πρώτης απόπειρας του Ντα Βίντσι να κατασκευάσει ανεμόπτερο.

Αντίθετα, με τον Έκο, ο Brown απλώνεται σχεδόν σε όλο το Παρίσι. Στους δρόμους, στο δάσος της Βουλώνης, στον Άγιο Σουλπίκιο και, βέβαια, στο Λούβρο. Σύμφωνα με το στόρυ ένας Αμερικανός καθηγητής αποσυμβολισμού πανάρχαιων σχημάτων και άριστος γνώστης της μεσαιωνικής ιστορίας με την βοήθεια μιας Γαλλίδας που εργάζεται στην Υπηρεσία Αποκωδικοποίησης της Αστυνομίας ερευνούν, αρχικά, τον φόνο του διευθυντή του Λούβρου με βάση το αρχαίο σύμβολο του πεντάκτινου που είχε σχηματίσει πάνω στο σώμα του, το ίδιο το θύμα, και με φόντο τους εκπληκτικούς αναγεννησιακούς πίνακες του Λεονάρντο Ντα Βίντσι.

Το βιβλίο βασίζεται στην τοιχογραφία του 15ου αι που παρουσιάζει τον Μυστικό Δείπνο και βρίσκεται, δυστυχώς αρκετά κατεστραμμένη, στην τραπεζαρία της Μονής Santa Maria delle Grazie στο Μιλάνο. Δεν γνωρίζω αν ο ζωγράφος είχε απώτερο σκοπό απεικονίζοντας τον Ιωάννη με μακρυά μαλλιά και baby face ή αν στόχευε στο να αποδώσει μια γυναικεία μορφή όπως λένε οι συνωμοσιολόγοι, πάντως διάβασα το βιβλίο ευχάριστα με τον πίνακα μπροστά μου έχοντας για βοήθεια έναν μεγεθυντικό φακό και οπωσδήποτε τον τουριστικό οδηγό του Παρισιού στο χέρι.

Εντελώς συμπτωματικά, είχα διαβάσει το βιβλίο και είχα δει την ταινία πριν ταξιδέψω για την πόλη του Φωτός, τον Άγιο Σουλπίκιο όμως δεν έτυχε να τον επισκεφθώ τις προηγούμενες φορές. Μπαίνοντας στον Ναό, Κυριακή πρωί την ώρα της λειτουργίας, η πρώτη εντύπωση ήταν το τεράστιο μπαρόκ αγιασματάριο, έργο του Pigalle, σε σχήμα στρειδιού του αναγεννησιακού συμβόλου της αναζωογόνησης της Φύσης και όχι μόνο. Από εκεί και πέρα ό,τι υπάρχει στο εσωτερικό του κτιρίου ακολουθεί την περιγραφή του Brown όπως η περίφημη Rose Line (ρόδινη γραμμή) μια λεπτή ορειχάλκινη ταινία, στο πάτωμα, που καταλήγει σ’ έναν οβελίσκο λουσμένο στο φως. Ο αλμπίνο Μοναχός Σίλας, του βιβλίου, σπάει ένα τμήμα του δαπέδου να βρει τον μυστικό κυβόλιθο και, βέβαια, κάνει άλλον ένα φόνο. Συνεπαρμένοι από την ταινία, δεν ήταν λίγοι αυτοί που έψαχναν μέσα στην εκκλησία να βρουν το μέρος όπου ο Σίλας έσπασε το δάπεδο.. Αρκετοί έψαχναν στο προαύλιο να βρουν ανάμεσα στα άλλα, εκείνο το μοναδικό πλακάκι με την ένδειξη arago που, βέβαια, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Ο Αγ. Σουλπίκιος ωστόσο έγινε γνωστός σε πολλούς και η επισκεψιμότητα του Ναού είναι μεγάλη.

Οι ήρωες του βιβλίου και της ταινίας, Ρόμπερτ και Σοφί, περνούν στην Αγγλία επισκέπτονται τον Ναό των Ιπποτών, τον τάφο του Νεύτωνα, την μικρή εκκλησία στο χωριό Ρόσλιν της Σκωτίας, που σύμφωνα με τον συγγραφέα και την περιρρέουσα συνωμοσιολογία αντιστοιχεί στην Rose Line, και εκεί μαθαίνουν το μυστικό που αναζητούσαν. Ο Ρόμπερτ επιστρέφει στο Παρίσι και με μια εξαιρετική νυκτερινή λήψη του Λούβρου και των δύο γυάλινων πυραμίδων, την μια με την κορυφή προς τα πάνω και λίγο μακρύτερα την δεύτερη με την κορυφή της προς τα κάτω, λύνει εντελώς το μυστήριο και δίνει το τέλος που πρέπει στο μυθιστόρημα και την ταινία. Στην πραγματικότητα, είναι ακριβώς έτσι όπως στην περιγραφή του μυθιστορήματος. Η κορυφή της αντίστροφης γυάλινης πυραμίδας αγγίζει την κορυφή μιας μικρής τσιμεντένιας πυραμίδας στο υπόγειο του Μουσείου. Ας μην φανεί περίεργο το ότι κάποιοι τουρίστες αναρωτιούνται αν πράγματι κάτω από την μικρή τσιμεντένια πυραμίδα βρίσκεται η σαρκοφάγος της Μαρίας της Μαγδαληνής. Πρόκειται για όσους διάβασαν το βιβλίο ή είδαν την ταινία και τους συνεπήρε η μυθοπλασία. Το σίγουρο είναι ότι πλέον, εκτός από όσους επισκέπτονται το Λούβρο για να θαυμάσουν τα εκθέματα, είναι και κάποιοι που έρχονται να δουν από κοντά το αληθινό σκηνικό της ταινίας.

Όσο για το καστ είναι εξαιρετικό. Τομ Χανκς στον ρόλο του Ρόμπερτ Λάνγκτον, ο οποίος δήλωσε ότι: Βρεθήκαμε σε πολλά από τα αληθινά μέρη που αναφέρονται στο βιβλίο. Γονατίσαμε για να περάσουμε κάτω από χαμηλές πόρτες και μπουσουλήσαμε σε ανώμαλα δάπεδα... Σίγουρα όμως, αυτή η επαφή με τις αυθεντικές τοποθεσίες με βοήθησε σαν ηθοποιό να αποδώσω ακόμα πιο πιστά τον χαρακτήρα του Ρόμπερτ Λάνκτον. Ήταν μια πολύ διαφορετική εμπειρία από το να πηγαίνεις κάθε μέρα στο Χόλλυγουντ και να γυρίζεις στο τάδε στούντιο τις σκηνές σου… και για την παρουσία του στην Μεγάλη Αίθουσα του Λούβρου είπε: Νοιώσαμε ιδιαίτερα προνομιούχοι που γυρίσαμε σκηνές στον συγκεκριμένο χώρο. Προσθέτει ανυπολόγιστο βάρος στην ταινία...

Η Γαλλίδα συμπρωταγωνίστρια του Χανκς, Ωντρέ Τοτού ως αποκρυπτογράφος Σοφί Νεβέ, είχε με την σειρά της την ίδια αίσθηση: Μου άρεσε πολύ που μπορούσαμε να είμαστε στο Λούβρο και να έχουμε όλους τους πίνακες και τα αγάλματα για τους εαυτούς μας. Ήταν μια εμπειρία που ερέθιζε το μυαλό και τις αισθήσεις μας…

Τους πρωταγωνιστές πλαισιώνουν ο Ίαν ΜακΚέλεν που αφήνει στην άκρη το μαγικό ραβδί και τις δυνάμεις του Γκάνταλφ που είχε στον Άρχοντα των Δακτυλιδιών και ερμηνεύει τον ρόλο του δολοπλόκου και συνωμοσιολόγου Καθηγητή Λι Τίμπινγκ που δεν διστάζει να σκοτώσει για να βρει τα στοιχεία που θα επιβεβαιώσουν όσα πιστεύει ότι πρέπει ν’ αποκαλυφθούν, ο Πωλ Μπέτανι στον ρόλο του αλμπίνο Μοναχού Σίλα, ο Άλφρεντ Μολίνα στον ρόλο του Καθολικού Επισκόπου Αρινθαρόζα και, τέλος, ο αγαπημένος Γάλλος ηθοποιός Ζαν Ρενώ στον ρόλο του αστυνομικού που, αν και φανατικός Καθολικός, εξακολουθεί να διατηρεί μέσα του τις Αρχές του Δικαίου.

Κώδικας Ντα Βίντσι 3Πρόταση: Δείτε την ταινία και μετά διαβάστε το βιβλίο. Μικρή διαφορά μεταξύ τους το τέλος αλλά δεν είναι κάτι που ενοχλεί τον θεατή / αναγνώστη κι αν ποτέ βρεθείτε στο Παρίσι μην εξαιρέσετε από το κυριακάτικο πρωϊνό σας μιαν επίσκεψη στον μεσαιωνικό Αγ. Σουλπίκιο. Έχει ένα εξαιρετικό Όργανο που οι ήχοι του μαγεύουν τον επισκέπτη την ώρα της Λειτουργίας, ένα αγιασματάριο – έργο τέχνης και βεβαίως έχει γίνει σκηνικό ταινίας με την Rose Line στο πάτωμα να ..πρωταγωνιστεί.. Μπείτε στο Λούβρο από την είσοδο του υπογείου, που μπαίνουν τα γκρουπ των τουριστών, και θαυμάστε την τσιμεντένια και την γυάλινη πυραμίδα να εφάπτονται στις κορυφές τους κι αν θέλετε.. αναρωτηθείτε αν στα υπόγεια του Μουσείου κοιμάται, κάτω από τ’ αστέρια και τους μεγάλους δασκάλους της Τέχνης, η Μαρία η Μαγδαληνή γιατί το καλό με τις συνωμοσίες και τα μυστήρια είναι ότι ερεθίζουν την περιέργειά μας και μας προτρέπουν να τα λύσουμε…

Κατά το μεσημεράκι φαγητό και καφεδάκι στην πανέμορφη Place des Vosges σ’ ένα ήρεμο σκηνικό δημιουργημένο από τον Ναπολέοντα ΙΙΙ, εκεί που οι απελπισμένοι εξεγερμένοι Γάλλοι του 1789 γκρέμισαν δυό στενά πιο πάνω τις φυλακές της Βαστίλλης και που σήμερα στη θέση τους βρίσκεται η νέα παρισινή Όπερα. Και πού ξέρεις;.. μπορεί στο διπλανό τραπεζάκι ο Ρόμπερτ Λάνγκτον να ετοιμάζεται να λύσει νέα μυστήρια…

Πηγή για τις δηλώσεις του Τομ Χανκς και της Ωντρέ Τοτού:

http://www.myfilm.gr/872

Κείμενο: Χριστίνα Δημητρίου