MAHA SHIVARATHRI - Κατμαντού, 6 Μάρτη 2008

PASWAPATHI, To ποτάμι των νεκρών

Απολαμβάνοντας ζαχαροκάλαμοΜε τις κάμερες και την τσάντα της δουλειάς στα χέρια φτάνω στην είσοδο του μοναστηριού όπου με περιμένει ο μοναχός οδηγός μου. Ανάβω τσιγάρο ενώ προσπαθώ να συντονίσω τις σκέψεις μου.

Σταματάμε στο Dalu, μια συνοικία περίπου ένα χιλιόμετρο έξω από το κέντρο. Τα παιδιά του θιβετανού χρυσοχόου μου με περιμένουν να τα πάρω μαζί. Ο Yeshe και η Usna, έτοιμοι, ντυμένοι και πεντακάθαροι, περιμένουν στην πόρτα του μαγαζιού καταχαρούμενοι. Είναι μεγάλη μέρα η μέρα του Shiva.

Κάποια πιτσιρίκια μάς κλείνουν την πορεία κρατώντας ένα τεντωμένο σχοινί μπροστά από το αυτοκίνητο. Λίγα ρούπια φτάνουν για να ανοίξουν το δρόμο μας και λίγα ακόμη μας δίνουν γλύκα στο στόμα: κομμάτια φρέσκου ζαχαροκάλαμου για τη διαδρομή. Ο μοναχός γελάει και μας λέει να προσέχουμε στο ποτάμι. Να γυρίσουμε πριν από τη δύση…

MAHA SHIVARATHI

Μάγκα λέγεται ο 11ος σεληνιακός μήνας και Μάασι ο 11ος ηλιακός μήνας. Ανάμεσα στα τέλη Φλεβάρη και τις αρχές Μάρτη γιορτάζεται το θερινό ηλιοστάσιο, σύμφωνα με τους μύθους, η ιστορία του ωκεανού Churning (samunda mathana).

Καθώς το σύμπαν εκτινάχτηκε και η δημιουργία προχωρούσε συμφώνα με το πλάνο των Μπράμας, ξεχύθηκε καλακούτα (δηλητήριο ζωής) από το προηγούμενο σύμπαν. Τρομοκρατημένοι οι devas και οι Ασούρας, μην μπορώντας να το σταματήσουν, φώναξαν τον Shiva για βοήθεια. Ο Shiva, για να σώσει τον κόσμο, το ήπιε. Η Parvati, η σύντροφός του, φοβισμένη, τον έπιασε από τον λαιμό για να μη το καταπιεί. Γιʼ αυτό ο Shiva αποκαλείται «ο θεός με τον μπλε λαιμό».

Το αυτοκίνητο μας άφησε στην είσοδο του ιερού ποταμού. Περπατώντας προσπαθούμε να πλησιάσουμε τα περάσματα και να διασχίσουμε τη γέφυρα. Πλήθος κόσμου αλλά και καμιά 400αριά sanduus (ιερείς, πολεμιστές του Shiva) έχουν διασχίσει πεζή την Ινδία για να παρευρεθούν σε αυτή την πανσέληνο στο Paswapathi και να χορέψουν τον ιερό χορό.

SanduusΤους πήρε 4 μήνες. Αυτό το ποτάμι είναι το βορειότερο και καθαρότερο άντρο του καταστροφέα και ανακαινιστή. Μια πηχτή μυρωδιά ανάμικτη από ινδικό γιασεμί και λιβάνι πλανάται στην ατμόσφαιρα.

Ο Yeshe και η Usna μου σφίγγουν τα χέρια τρομαγμένοι από τις γυμνές, καλυμμένες με στάχτη, άγριες μορφές των ασκητών. Μπορούμε να περάσουμε μόνο από τη δεύτερη γέφυρα, των κοινών. Η πρώτη είναι αυτή της υψηλής κάστας, και δεν είναι προσπελάσιμη. Αμέσως μετά τη γέφυρα, στον ιερό λόφο, έχουν κατασκηνώσει οι sanduus.

Η μυρωδιά από την καύση ενός πτώματος κολλά στις μύτες και τα ρούχα μας. Δεν μπορώ να αντισταθώ και υψώνω την κάμερα ζουμάροντας. Απαγορεύονται οι φωτογραφίες. Τρέχοντας σχεδόν φτάνουμε στο λόφο. Αναμμένες φωτιές, μουσικές, μπράμας με τάμπλας και πολεμιστές ιερείς με τις πίπες (chilum) στα χέρια καπνίζουν το ποτό του θεού bilba (φύλλα μαριχουάνας).

Κάποιοι έχουν αρχίσει το παραλήρημα του χορού lila, το θέατρο που παίζει ο θεός με τον εαυτό του. Ο κόσμος των ζωντανών ως θέατρο παραισθήσεων.

Ο Shiva είναι ο αντίστοιχος Διόνυσος του ελληνικού Πανθέου. Η τρισυπόστατη γυναίκα του, Ούμα-Παρβάτι-Κάλι, συμβολίζει τις τρεις μορφές της άνιμα. Ούμα, η στοργική σύντροφος, Παρβάτι, η παιχνιδιάρα ερωμένη, και Κάλι, η σκοτεινή τρομακτική θεά του θανάτου.

OM NAMAHA SHIVAYAA...Σταματάμε σε έναν κύκλο μουσικών που βρίσκονται σε έκσταση. ΟΜ ΝΑΜΑΗΑ SHIVAYAA. Οι ήχοι τυλίγουν σαν μαγικό πέπλο τις αισθήσεις μου… Με την κάμερα κολλημένη συνεχώς στο πρόσωπό μου και τα δυο παιδιά κολλημένα πάνω μου, προσπαθώ να συντονίσω συναίσθημα με διαύγεια…

Ο χορός της έκστασης έχει ανάψει για τα καλά. Χορός που προκαλεί κάψιμο στο ξερό έδαφος, καταστρέφοντας το Εγώ και όλες του τις παραισθήσεις. Οι αμέτρητες κοσμικές θηλιές της ψυχής απελευθερώνονται από τη θηλιά της υλικής ύπαρξης. Ο χορός αυθόρμητος και οι κινήσεις άσκοπες, γιατί η σφαίρα του είναι πέρα από τη σφαίρα των σκοπών. Το σώμα είναι μουσικό όργανο του πεπρωμένου. Κάνω έρωτα σημαίνει χορεύω με τον θάνατο. Το να αγαπήσεις είναι να μάθεις τα βήματα. Το να κάνεις έρωτα είναι να χορέψεις το χορό.

 

 

 

Clarissa Estes

"Women who run with the wolves"

O κόσμος των ζωντανών ως θέατρο παραισθήσεων.Η εικόνα γύρω μου, τυλιγμένη στο σάλι της μαγείας, με έχει κάνει να χάσω το χρόνο. Κοιτώντας τον Ήλιο να παίζει κρυφτό στα σύννεφα, το πρόσωπό μου θαμπώνει από τις νωχελικές σταγόνες της βροχής. Χαμογελώ στα παιδιά και τους δίνω λίγα ρούπια για αναψυκτικά.

Συνεχίζουμε να ανεβαίνουμε το λόφο. Ένας yogi με πορτοκαλί μαλλί μού ζητά να κάτσω δίπλα του και μου προσφέρει το chilum. Του αρνούμαι ευγενικά δίνοντάς του λίγα ψιλά, που δείχνει να εκτιμά γιατί με αφήνει και τραβώ κοντινά πλάνα. Γυμνός, με μια προβιά τίγρης, είναι καλυμμένος με στάχτη νεκρού, «για να διώχνει τους δαίμονες» εξηγεί η Usna.

 

 

 

Sanduus καλυμμένος με στάχτη νεκρού.

 

 Κόσμος πλησιάζει με προσφορές-γλυκά και λουλούδια για το θεό που δίδαξε narayana (το όχημα του ανθρώπου στα σανσκριτικά). Θα κατασκηνώσουν όλη νύχτα, θα κάνουν μπάνιο τον θεό τρεις φορές κάθε τρεις ώρες με μέλι, με γάλα, με βούτυρο, με γιαούρτι. Και πίνοντας το αγαπημένο του ποτό θα χορέψουν το χορό του.

Απολαμβάνοντας το ποτό του Shiva.Ο ήχος των κρουστών έχει γίνει δυνατότερος και αγριότερος. Ένα ροδί πέπλο τυλίγει τον λόφο και οι φωτιές δυναμώνουν. Το μάντρα του Shiva ενώνει φωνές νεκρών και ζωντανών. Καθώς το φως σβήνει και οι σκιές πληθαίνουν, βάζω την κάμερα στην τσάντα μου και κρατώντας τα παιδιά σπρώχνω να φτάσω τη γέφυρα. Κοντά στην έξοδο σταματώ κι αγοράζουμε λουλούδια και χρώματα από έναν πλανόδιο πραματευτή.

Ο μοναχός οδηγός μάς πλησιάζει ανήσυχα και μας βάζει βιαστικά στο τζιπ. «Αργήσατε» μονολογεί, ενώ κι οι τρεις μας έχουμε γείρει αποκαμωμένοι στα πίσω καθίσματα. Ίσα που προλαβαίνω την απογευματινή pouja {τελετή προσφορών} και σχεδόν ξέπνοα ανεβαίνω τα 200 σκαλιά για το δωμάτιό μου.

Από τις ανοιχτές κουρτίνες θαυμάζω τον γαλαξία. Είναι τόσο κοντά που νομίζω πως θα πιάσω το φεγγάρι… Το φεγγάρι με την άσπρη φωτεινή φλούδα στη βάση το φεγγάρι του SHIVA. Του θεού που ένωσε τις δυο μεγαλύτερες ενέργειες rajas και tamas (παθητική και δημιουργική). Το πλήρες control των συναισθημάτων!

 

Κείμενο - Φωτογραφία: Χαρά Γιαμπουράνη

Copyright: Χαρά Γιαμπουράνη

 
 

team