Culture


Διαβάζοντας την Κατερίνα | Αύγουστος Κορτώ: Το βιβλίο της Κατερίνας

Χριστίνα 2Όχι, δεν είμαι βιβλιοκριτικός. Πρόσφατα όμως διάβασα κάτι ιδιαίτερο που με συνεπήρε και ήθελα να μοιραστώ το συναίσθημα αυτό μαζί σας. Διάβασα «Το βιβλίο της Κατερίνας» του Αύγουστου Κορτώ, ένα ανάγνωσμα που -κατά την άποψή μου- δε μοιάζει με τα άλλα καθώς είναι γεμάτο με τόσες πολλές αντιθέσεις που στο τέλος, χρειάζεσαι χρόνο για να επεξεργαστείς αυτό που αισθάνθηκες αφού αμφιταλαντεύεσαι ανάμεσα στο γέλιο και στο κλάμα, στην ευτυχία και στη δυστυχία, στο φως και στο σκοτάδι, στην απόλυτη αγάπη και αφοσίωση και στην απόγνωση που μπορεί να γεννήσει ένα συναίσθημα όσο μεγάλο, όσο αληθινό κι αν είναι…

Ο Κορτώ αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο την ιστορία της μητέρας του, μιας γυναίκας που ταλαιπωρήθηκε για πολλά χρόνια από ψυχική νόσο και που στο τέλος κουρασμένη από την αδιάκοπη πάλη με τον εαυτό της και τα σκοτάδια της αποφάσισε να δώσει το δικό της τέλος. Όχι από εγωισμό, όχι για να εκδικηθεί, όχι επειδή δεν αγαπούσε το παιδί της και τον άντρα της μα ακριβώς για το αντίθετο. Επειδή τους λάτρευε. Και τους απελευθέρωσε…

Η ιστορία απλή, καθημερινή ίσως, μα αποτυπώνεται με τρόπο τέτοιο, ώστε να μην κουράζει, αποτελώντας, έτσι ίσως τη μεγαλύτερη αντίθεση. Ένα κορίτσι μεγαλώνει σε μια οικογένεια που η αγάπη και η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων της είναι έννοιες δευτερεύουσας σημασίας. Τα μέλη της οικογένειας παλεύουν ο καθένας με τους δικούς του δαίμονες πασχίζοντας να υπερισχύσουν. Κάποιοι τα καταφέρνουν κατά καιρούς, κάποιοι άλλοι όχι. Και η Κατερίνα ασφυκτιά και βρίσκει διέξοδο στα βιβλία, στη μουσική και στις ατέλειωτες ώρες της μοναξιάς που η ίδια αποζητά σαν φάρμακο. Ώσπου γεννά το παιδί της και επιλέγει να το ανταμείψει αγαπώντας το με πάθος μια που της χάρισε τον Παράδεισο. Γίνεται μια μάνα σαν τις περισσότερες, η κουκουβάγια μάνα που βλέπει το παιδί της σαν το καλύτερο και το ομορφότερο του κόσμου. Διαβάζει για να το μεγαλώσει σωστά, θέλει να το φυλάξει από όλα τα κακά, προσεύχεται, τάζει, κυριεύεται από φοβίες, το πνίγει με την αγάπη της.

Χριστίνα 3Η Κατερίνα «χτυπάει τα καμπανάκια μας», ξυπνάει την τίγρη που όλοι κρύβουμε μέσα μας. Πόσοι από εμάς δεν έχουμε αισθανθεί όπως αυτή, αναρωτιέμαι. Να γεμίζουμε από αγάπη και όμως παρ’ όλα αυτά να νιώθουμε άδειοι, όπως χαρακτηριστικά λέει: «[…] Ο Πέτρος γεμίζει ακόμα τη ζωή μου. Πώς γίνεται λοιπόν να νιώθω τόσο άδεια;» Πόσοι από εμάς προσπαθώντας να λιγοστέψουμε τη δυστυχία μας δεν έχουμε προσπαθήσει να τη μοιράσουμε απλόχερα δίπλα μας όπως η Κατερίνα: […] Όταν σκορπάς τη δυστυχία σου σαν τη γρίπη, σ’ όποιον βρεθεί μπροστά σου, κάπως σα να λιγοστεύει». Η Κατερίνα γρονθοκοπάει το στομάχι μας, γίνεται «εμείς» ή εμείς γινόμαστε «αυτή», δεν ξέρω ακριβώς…

Πολλά τα ερωτήματα που γεννάει αυτό το βιβλίο. Πρέπει να δίνουμε την αγάπη μας με μέτρο και χωρίς υπερβολές, πρέπει να «κυνηγάμε» την κοινωνική αποδοχή, πρέπει να απομακρύνουμε από δίπλα μας όλους αυτούς που αρνούνται να δεχτούν αυτό που πραγματικά είμαστε και στο τέλος να πληρώσουμε το κόστος της επιλογής; Ίσως ο αναγνώστης που θα καταφέρει να δώσει μια στέρεη απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα, να έχει λύσει κάποιους από τους πολλούς κόμπους που έχει μέσα του…

Χριστίνα 1Φαντάζομαι πως ο Κορτώ χρειάστηκε ιδιαίτερη δύναμη για να γράψει αυτό το βιβλίο. Τον «βλέπω» κιόλας να γράφει κλαίγοντας από θυμό. Και από αγάπη… Η Κατερίνα θα μπορούσε να είναι η δική μου μάνα, ή η μάνα του φίλου μου, του διπλανού μου, η οποιαδήποτε γυναίκα παλεύει με τα θεριά που υπάρχουν μέσα της και που την ξεπερνούν. Θα μπορούσα να είμαι εγώ η ίδια. Αυτή η χωρίς καμιά προσπάθεια ταύτιση ίσως είναι η μαγική χρυσόσκονη του κειμένου. Το στοιχείο που κάνει τα μάτια να δακρύζουν, τα χέρια να τρέμουν, το σώμα να χρειάζεται ένα ποτό για να συνεχίσει την ανάγνωση…

Όχι, το βιβλίο αυτό, σίγουρα δεν διαβάζεται απνευστί σε μια παραλία. Το σκηνικό εδώ είναι άλλο, ακραία μοναχικό…

 

 

Info:

Αύγουστος Κορτώ, «Το βιβλίο της Κατερίνας»
Μυθιστόρημα, εκδόσεις Πατάκη, 2015
Σελίδες 256
Τιμή «Πολιτείας» 9,73 ευρώ
 
Χριστίνα Παχή