Culture


 

 

Theater


Teo Dascalakis: Η τέχνη εάν την ρωτήσεις δεν θέλει να είναι καθρέφτης… θέλει να ‘ναι σφυρί

Μια συνέντευξη της Χαράς Γιαμπουράνη από τον

Teo Dascalakis

painter

 

« Η τέχνη εάν την ρωτήσεις δεν θέλει να είναι καθρέφτηςθέλει να ‘ναι σφυρί ...»

 

d1

 

Ο 48χρονος σήμερα καλλιτέχνης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Γερμανία 1968 από Έλληνες γονείς πολιτικούς πρόσφυγες. Σπούδασε ζωγραφική, φρέσκο ,γραφιστικές τέχνες και αρχιτεκτονικήστην περίφημη Ακαδημία  του Μονάχου Kunstakademie.

Μετά την αποφοίτηση του από την Ακαδημία Τεχνών δουλεύει σαν καλλιτέχνης στο Μόναχο και το Βερολίνο και λίγα χρόνια αργότερα εκθέτει σε Αθήνα και Κύπρο, Βέλγιο και Αυστρία. Το 1998 μετακόμισε στην Ελλάδα όπου ζει και δουλεύει μέχρι σήμερα. Το 2006 κέρδισε το βραβείο για το καλύτερο εξώφυλλο της χρονιάς από την «Athens Voice».

Ο Τέο Δασκαλάκης έχει «εισβάλει» στην ελληνική εικαστική σκηνή προτείνοντας έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο αναπαράστασης του κόσμου γύρω μας. Ο ίδιος αποφεύγει να εντάξει την δουλειά του σε κάποιο συγκεκριμένο ρεύμα της σύγχρονης δημιουργίας, αλλά θα μπορούσαμε να πούμε ότι εκφράζει ίσως μια σύγχρονη πτυχή του φανταστικού ρεαλισμού. 

τεο 1Ζωγραφίζω αντικείμενα διαλογισμού

 

Είχε αρχίσει να σουρουπώνει και ένα τρυφερό μαβί τύλιγε το μικρό σοκάκι … Κάπου - κάπου μια πινελιά πορτοκαλί έσπαγε το δραματικό σκηνικό του χειμωνιάτικου απογεύματος.  Χωμένοι στα ζεστά πανωφόρια μας και φορτωμένοι με τις κάμερες του alma radio χτυπήσαμε το κουδούνι στο νεοκλασικό με τις μπλε πόρτες που απ ‘έξω το φρουρούσε ένα έλατο.

d2Ανοίγοντας η πόρτα άρχιζε να ξεδιπλώνεται η ζωή του καλλιτέχνη. Τα ποδήλατα κρεμασμένα στη κουπαστή της μαρμάρινης σκάλας, … έργα σκόρπια στους τοίχους και μια καλλιτεχνική δημιουργική ακαταστασία διάχυτη!

Μας υποδέχεται χαμογελαστός ακολουθούμενος από δυο μικρούς αγγέλους ..τα παιδιά του. Μας καλωσορίζει μ ένα φλιτζάνι τσάι και κατευθύνεται προς στο πιάνο.

Ο χώρος διακρίνεται από μια μινιμαλιστική αισθητική την ίδια στιγμή όμως το κάθε τι έχει δυναμικό και μιλάει! Οι πίνακες, το πιάνο, η ΄70ς pop art επιρροή στην επίπλωση, τα παιχνίδια των παιδιών, οι χρωματικές επιλογές στους τοίχους όλα σαν είναι υπογεγραμμένα από τον καλλιτέχνη..

Κι ενώ ο Τίμος με τον Σπύρο αρχίζουν να παίζουν με το φώς ρυθμίζοντας τις κάμερες, εγώ ξεκινάω μια χαλαρή κουβεντούλα με τον Teo, το φίλο μου τον Θοδωρή.

 

Η απεικόνιση της πραγματικότητας εικαστικά είναι ψυχοθεραπευτική για τον καλλιτέχνη -για σένα?

Δασκαλάκης: γελώντας..

Μα ουδέποτε απεικονίζω την πραγματικότητα.. Φτιάχνω εάν θες μια δική μου, έργο το έργο, αυτό ναι. Η ζωγραφική προϋποθέτει μια ελευθερία και εδώ υπάρχει μια μικρή διαφορά με άλλους χώρους, γιατί με τη ζωγραφική, εάν αναλύσει κάνεις την διαδικασία, μπορεί να επιφέρει μια  ισορροπία στην ψυχοσύνθεση του ακριβώς επειδή εμπεριέχει αυτήν την ελευθερία. Και δεν είναι μια οποιαδήποτε ελευθερία. Η τέχνη εάν την ρωτήσεις δεν θέλει να είναι καθρέφτης, θέλει να είναι σφυρί...

 

τεο 2Εκφράζεις μέσω της τέχνης συναισθήματα η ακόμη και εμμονές?

Έχω συναισθήματα και εμμονές αλλά όταν εμπλέκεσαι με την ζωγραφική δεν θέλεις να το πας εκεί.. ίσως γιατί είναι πολύ μεγαλύτερο από τον εαυτό σου αυτό που προσπαθείς να φτιάξεις. Καταλαβαίνεις ότι μια τέτοια διαδικασία με σκοπό να εκφράσω τα συναισθήματα μου μέσω της τέχνης μου δεν έχει και πολύ νόημα αφού θα πρέπει να εισάγω εξ αρχής μια πραγματικότητα, περίπου ως φετίχ, έτσι στο τέλος το έργο καταντά αναπόφευκτα  kitsch και εγώ με Λεξοτανίλ… (γέλια.. )

Μπορείς όμως να παρατηρήσεις τον εαυτό σου μετά το πέρας του έργου…. και τα συναισθήματά σου η και τις εμμονές σου..

Η δημιουργία για σένα έγκειται στην κατασκευή μόνο η και στην επικοινωνία?

Η κατασκευή του έργου είναι μια φάση η οποία κάπου τελειώνει ας πούμε αλλά η επικοινωνία που άνοιξες με το έργο σου ίσως να κρατάει για πάντα και γεννά καμιά φορά και το επόμενο έργο. 

Το χέρι του χαϊδεύει απαλά το πιάνο και μια fa χαμηλή, γεμίζει το δωμάτιο δίνοντας τη θέση της σε μια μικρή παύση.

  d3

 

Η τεχνοθεραπεία μπορεί να θεραπεύσει?

Με παίρνει από το χέρι και κατευθύνεται προς τη κουζίνα όπου μια σιδερένια κυκλική σκαλίτσα μας βγάζει στη ταράτσα… Μια τεράστια άσπρη σκηνή με παράθυρα καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της… είναι το studio του. Έχοντας μείνει άφωνη να παρατηρώ την δουλειά του, χαλαρά έρχεται η απάντησή του..

Πιστεύω σήμερα ότι η θεραπεία μέσω τέχνης σαν ψυχοδυναμική μέθοδος μπορεί να παρέμβει θεραπευτικά σε ένα ευρύ διαγνωστικό φάσμα,  αλλά και στην πρόληψη ακόμη. Όπου δεν αρκεί ο λόγος για να φτάσει κανείς στο επιθυμητό αποτέλεσμα, εκεί μπορεί η τεχνοθεραπεία με την δημιουργική πράξη να ονοματίσει ευθέως το ασυνείδητο μέσα από την γλώσσα των συμβόλων του.

Από δική μου εμπειρία μπορώ να πω ότι ενεργοποιούνται ψυχικές δυνάμεις τέτοιες σαν αποθέματα ενέργειας που τις θεωρώ προσωπικά πολύ αποτελεσματικές για να βρει κανείς το δρόμο του σε μια θετική πορεία, αφού διευρύνει το πεδίο κινήσεων και επομένως προάγει την αυτοσυνειδητότητα. Μεγάλη σημασία πιστεύω έχει κατόπιν η συνοδευτική συζήτηση/επερώτηση επάνω στο έργο και η καλή κατάρτιση του καλλιτέχνη / θεραπευτή  σε αυτό το πεδίο.

Έχεις ασχοληθεί με τη ψυχική υγεία μέσω της ταυτότητας σου σαν καλλιτέχνης και ποια είναι η εμπειρία σου;

Στην Δ. Γερμανία που μεγάλωσα είχα την ευκαιρία να ασχοληθώ στην πράξη ως φοιτητής αλλά και στη συνέχειασε κάποιες δομές και ινστιτούτα με το θέμα της θεραπείας μέσω τέχνης. Πιο πολύ όμως μεπεριπτώσεις ασθενών που κρίνονταν από τους ιατρούς ως βαριές, μη αναστρέψιμες περιπτώσεις.  

Εργασιοθεραπεία είναι ουσιαστικά που στον έναν είχε κάποιο „αποτέλεσμα" στον άλλο πάλι όχι. Εκεί που βλέπαμε να γίνεται δουλειά ήταν σαν να ανοίγεις μια πόρτα στο άπειρο με συγκλονιστικάκαμιά φορά αποτελέσματα. Δυστυχώς έχω χάσει τις φωτογραφίες που είχα βγάλει στο Bad Schoenbrunn, θυμάμαι όμως έργα και ανθρώπους να απογειώνονται κυριολεκτικά. Για εμένα ήταν μια  εμπειρία ουσιαστική, αρκετά συγκινητική αλλά κάπου δεν μπορούσα να το συνεχίσω γιατί φορτιζόμουν πάρα πολύ.

Όμως  έχω φίλους καλλιτέχνες που συνεχίζουν να ασχολούνται. Τα πράγματα στις δομές έχουν αλλάξει, έχουν μπει και αρκετοί θεωρητικοί στο χώρο, υπάρχουν συστήματα πλέον, διδάσκεται στις σχολές κλπ .Τότε, γύρω στο ΄86 - ΄87 τα πράγματα ήταν σε  αρκετά ελεύθερο πειραματικό στάδιο ακόμη.  Θυμάμαι πολλά και συγκινούμαι ακόμη και τώρα που μιλάμε. …

d5

 

Η μόνη μου συμβουλή για όποιον ενδιαφέρεται είναι να ξεκινήσει κανείς με τα χέρια του από κάπου, και να αφήνεις τον εαυτό σου σιγά - σιγάνα εμπλακεί  με αυτό που εγώ  ονομάζω «ομορφιά».

 

Ο ήχος από τα κλικ της κάμερας με ξαναγυρίζει στη πραγματικότητα …. Ποια πραγματικότητα? ..Την πραγματικότητα του Teo Dascalakis… Κάπου σε μια καρέκλα αφημένο βρίσκω ένα υπέροχο μπεζ καπέλο με γείσο και το φέρνω αυθόρμητα στο κεφάλι μου..

Ομορφιά ψιθυρίζει σαν να βρίσκεται ακόμη στη προηγούμενη κουβέντα.

You can keep the hat!

 

Θα μπορέσετε να δείτε νέα έργα του Θόδωρου Δασκαλάκη από 3 Μαρτίου 2017 στην γκαλερί Donopoulos International Fine Arts στην Θεσσαλονίκη. 

www.donopoulos.gr

Info: www.teodascalakis.com

 

Κείμενο: Χαρά Γιαμπουράνη
Φωτογραφία: Τίμος Σταμάτης - Σπύρος Κονίδας