Culture


Χρυσάνθη Κορνηλίου: Το θέατρο γεννήθηκε με σκοπό την κάθαρση αντλώντας την όλη του λειτουργία από την πηγή των μυητικών τελετών

 

Μια συνέντευξη της σκηνοθέτιδας Χρυσάνθης Κορνηλίου

από την Χαρά Γιαμπουράνη

 

«Το θέατρο γεννήθηκε με σκοπό την κάθαρση αντλώντας την όλη του λειτουργία από την πηγή των μυητικών τελετών.» X.K

χρυσάνθη 1

Το σούρουπο με βρήκε χωμένη στη βιβλιοθήκη της Χρυσάνθης. Χαθήκαμε για ώρες μ ένα ποτήρι κρασί και με βρήκα ανεβασμένη στη μικρή σκαλίτσα να προσπαθώ – μια ζωή- ν’ αδράξω τα βιβλία από το τελευταίο ράφι. Ο χώρος μύρισε πολυκαιρισμένο χαρτί, αυτή τη γνώριμη μυρωδιά που βρίσκω στα παλαιοβιβλιοπωλεία στο Μοναστηράκι.

Η ξανθιά γυναικεία φιγούρα που με ξεναγούσε ανάμεσα σε τοίχους γεμάτους βιβλία και μουσικά όργανα, διέθετε ένα κόκκινο τρυφερό χαμόγελο και οι αργές κι αβέβαιες νωχελικές κινήσεις της εξέπεμπαν μια απίστευτη εσωτερική αρμονία.

Όλες οι αγωνίες και οι πόνοι της αμβλύνονταν μέσα σε μια απαλή σύσπαση και κρατώντας το μπαστούνι της, ξεναγώντας μας στα άδυτα του σπιτιού της.. αισιοδοξώ να μου ανοίξει και τα προσωπικά της άδυτα, μιας κι αυτή η συνέντευξη σκοπό έχει να παρουσιάσει μια περσόνα που χαμογελά στον εαυτό της, μέσα από τη δημιουργία της.

χρυσάνθη 4-Χρυσάνθη πότε ξεκινάς τη σταδιοδρομία σου σαν ηθοποιός;

Το 1974 τελείωσα την σχολή του Εθνικού Θεάτρου και αμέσως άρχισα να παίζω στο θέατρο. Αργότερα σπούδασα θεατρολογία και έκανα τις μεταπτυχιακές μου σπουδές στο Εθνικό Καποδιστριακό Ίδρυμα. Το 2007 άρχισα να σκηνοθετώ, στην αρχή στο θέατρο «Εξ αρχής», όπου έδινα και μαθήματα για τους σπουδαστές του θεατρικού εργαστηρίου και το 2011 άρχισα να σκηνοθετώ στη Διέλευση – πολυχώρο πολιτισμού που ιδρύσαμε μαζί με τον σύζυγό μου. Όπως καταλαβαίνετε η πορεία ήταν μακρά. Όλη μου τη ζωή ασχολούμαι με το θέατρο.

-Γιατί επέλεξες το θέατρο;

Φαίνεται το διάλεξα και με διάλεξε. Τι απ’ τα δυο; Ποιος μπορεί να εισχωρήσει στο μυστήριο αυτό; Μου άρεσε πάντως από μικρή. Είχα μια ικανότητα να υποδύομαι ρόλους και η ζωή τα έφερε έτσι μαζί με το πείσμα μου να πάρω αυτό τον δρόμο.

-Ασθενείς από ένα αυτό-άνοσο νόσημα. Το θέατρο λειτουργεί θεραπευτικά στην νόσο;

Γενικότερα η Τέχνη είναι ένας τομέας της ανθρώπινης δραστηριότητας που έχει σχέση με την δημιουργία. Και όταν είναι κανείς δημιουργικός, αυτό μοιραία αντανακλά και στην περιοχή της υγείας. Η ψυχή και το σώμα είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Επομένως αυτό που συμβαίνει στην ψυχή επιδρά στο ανθρώπινο σώμα. Και συχνά μία σωματική κατάσταση επίσης επιδρά στον συναισθηματικό μας κόσμο. Ωστόσο η κατάσταση της ψυχικής υγείας ή ασθένειας ασκεί μία κατ’ εξοχήν επίδραση στο ανθρώπινο σώμα. Διότι η ψυχή (αν και δεν είναι ορατή) είναι ισχυρότερος παράγων και επομένως αυτά που συμβαίνουν στη δική της περιοχή επηρεάζουν όχι μόνο την υγεία αλλά και την ίδια μας τη μορφή και τη φυσιογνωμία. Κοιτάζοντας έναν άνθρωπο, αν είναι κανείς παρατηρητικός, μπορεί να μαντέψει τον ψυχικό του κόσμο, τις διαθέσεις του και τι συμβαίνει μέσα σε αυτόν, ακόμα και εάν ο ίδιος δεν το εκφράζει διά του λόγου.

 

χρυσάνθη 7-Πολυχώρος Διέλευσις. Γιατί άνοιξες αυτό τον χώρο;

Θέλησα οι ανεκτίμητοι θησαυροί που το ανθρώπινο πνεύμα κατέθεσε μέσα στην μακρά πορεία της ανθρωπότητας, να προβάλλονται και να ξαναφωτίζονται μέσα από τις σύγχρονες συνειδητοποιήσεις μας. Θέλησα να ενταχθώ στη χορεία των ανθρώπων που επιτελούν ένα τέτοιο έργο και να συνδράμω σε αυτό με τις δικές μου δυνάμεις.

-Ο πολυχώρος λειτουργεί σαν τρόπος αυτό ίασης ή αλλιώς δημιουργικής αντίστασης στην νόσο;

Η αλήθεια είναι ότι το κίνητρό μου δεν ήταν η αυτοΐαση. Αλλ’ όπως ήδη είπα, κάθε δημιουργική κίνηση και προσπάθεια αντανακλάται στην ψυχή και από την ψυχή έχει επιπτώσεις και στο σώμα. Με αυτήν την έννοια μπορεί να επηρεάσει την σωματική υγεία. Αλλά όπως και να έχει το πράγμα αυτό που για μένα είναι μείζονος σημασίας είναι η ψυχική υγεία.

Γιατί αυτό υπόσχεται την σωτηρία. Και όταν λέω «σωτηρία» εννοώ να νικήσει ο άνθρωπος τον θάνατο. Να μην σημάνει το τέλος όταν το σώμα μοιραία εγκαταλείψει, πράγμα που θα συμβεί αργά ή γρήγορα. Και τότε ποιο το όφελος; Αλλά εφόσον ο άνθρωπος σήμερα έχει βυθιστεί σε έναν άκρατο υλισμό, υλισμός που δεν είναι απλά ένα ιδεολόγημα αλλά κυρίως τρόπος ζωής και αντίληψης, έχει μάθει να επενδύει στην ύλη. Αυτό βλέπει, αυτό πιστεύει. Αυτή είναι η πραγματικότητά του η οποία συνθέτει και την τραγωδία του. Το σώμα είναι ένα πολύ φιλότιμο γαϊδούρι. Αλλά εάν ο καβαλλάρης του είναι τυφλός είναι θέμα χρόνου να τσακιστούν και οι δύο στον γκρεμό. Το θέμα λοιπόν είναι η σωτηρία και εγώ σ’ αυτό εστιάζω.

χρυσάνθη 6-Τα έργα που ανεβάζεις και σκηνοθετείς ασχολούνται και αναφέρονται σε ψυχολογικές αναλύσεις χαρακτήτων. Γιτί επιλέγεις το ψυχολογικό θέατρο;

Διότι ακριβώς η ψυχή είναι το μεγάλο ζητούμενο. Αλλά δεν την βλέπουμε και δεν την ορίζουμε. Πρέπει όμως να συστηθούμε κάποτε. Πρέπει ο άνθρωπος να δει «τι είναι», ποια είναι τα δομικά στοιχεία της ύπαρξής του γιατί αλλιώς δεν θα μπορέσει να διαχειριστεί τα του οίκου του. Και τότε τι μένει; Όπως μας υπενθυμίζει ο μέγας Σαίξπηρ στον Άμλετ: ένα δείπνο για τα σκουλήκια.

-Είναι το θέατρο κάθαρση;

Μα το έχει ήδη πει ο Αριστοτέλης στον ορισμό της τραγωδίας. Τι θα μπορούσα να προσθέσω εγώ; Το θέατρο γεννήθηκε με σκοπό την κάθαρση αντλώντας την όλη του λειτουργία από την πηγή των μυητικών τελετών που ήταν καθαρτικές. Αλλά το πώς εξελίχθηκε στην πορεία του χρόνου είναι άλλο ζήτημα. Γι αυτό δεν μπορεί να απαντήσει κανείς με ένα ναι ή με ένα όχι. Εξαρτάται από το θέατρο και από το πόσο τιμά τις καταβολές του.

-Τι ανεβάζεις φέτος και γιατί η συγκεκριμένη επιλογή;

Άμλετ ανεβάζω εφέτος και από όσα προελέχθησαν είναι φανερό γιατί ανεβάζω αυτό το έργο. Γιατί ερεθίζει όλον αυτό τον προβληματισμό γύρω από το θέμα της ζωής και του θανάτου. Τι είναι ο άνθρωπος και τι προοπτικές μπορεί να έχει. Στον Άμλετ ο Σαίξπηρ με συμβολικό τρόπο δείχνει έναν δρόμο που μπορεί να αγγίξει τις ευαίσθητες ψυχές και να τους θυμίσει αυτό που ήταν ο άνθρωπος και αυτό που μπορεί, αν το θελήσει, να είναι.

  χρυσάνθη 2

Συνεχίζουμε να φλυαρούμε με ελαφρότητα για την ίδια, την ασθένειά της, το θέατρο τη μεταφυσική και το χώρο που έφτιαξε με τον σύντροφό της ,-τον Πολυχώρο Τέχνης «Διέλευσις»- για να εκφράσει το πάθος της για το θέατρο. Κι ενώ ο Τίμος κι ο Σπύρος άρχισαν να πακετάρουν τις κάμερες, απρόθυμα, έρχεται η ώρα να καληνυχτιστούμε.. Είναι σίγουρο πως θα ξαναβρεθούμε σύντομα.

-Σας περιμένω στον Άμλετ... μας λέει και τα μάτια της γελάνε.

 χρυσάνθη 9

Κείμενο: Χαρά Γιαμπουράνη
Φωτογραφία: Τίμος Σταμάτης – Σπύρος Κονίδας

***Η Φώτο από την παράσταση του Άμλετ από το προσωπικό αρχείο της Χρυσάνθης Κορνηλίου